Bộ 15 Đề tham khảo thi vào lớp 10 môn Ngữ văn năm 2025 có đáp án - Đề 15

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nghĩ về bài thơ sau: THUẬT HOÀI Phạm Ngũ Lão Hoành sóc giang sơn cáp kỉ thu, Tam quân tì hổ khí thôn ngưu. Nam nhi vị liễu công danh tr

6/7

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nghĩ về bài thơ sau:

THUẬT HOÀI

Phạm Ngũ Lão[1]

Hoành sóc giang sơn cáp kỉ thu,

Tam quân tì hổ khí thôn ngưu.

Nam nhi vị liễu công danh trái,

Tu thính nhân gian thuyết Vũ hầu.

Dịch nghĩa: Thuật nỗi lòng

Cắp ngang ngọn giáo gìn giữ non sông đã mấy thu,

Ba quân như gấu hổ, át cả sao Ngưu.

Thân nam nhi nếu chưa trả xong nợ công danh,

Ắt thẹn thùng khi nghe người đời kể chuyện Vũ hầu.

Dịch thơ:

Múa giáo non sông trải mấy thâu,

Ba quân hùng khí át sao Ngưu.

Công danh nam tử còn vương nợ,

Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ hầu.

(Theo Trần Trọng Kim dịch, in trong Thơ văn Lý – Trần, tập II (quyển Thượng),

NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1989, tr. 562 – 563)


[1] Phạm Ngũ Lão (1255 – 1320) quê ở làng Phù Ửng, nay thuộc huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên; là người “thích đọc sách, phóng khoáng, có chí lớn”. Năm 20 tuổi, Phạm Ngũ Lão đã được Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn tin dùng và sao đó lập được nhiều công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên lần thứ hai.

0/3000 ký tự
Giải thích

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn:

– Hình thức: Một đoạn văn, thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, hỗn hợp, móc xích hoặc song hành.

– Dung lượng: Khoảng 200 chữ. b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Trình bày cảm nghĩ về bài thơ “Thuật hoài” – Phạm Ngũ Lão.

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận:

Đoạn văn cần đảm bảo cấu trúc, dung lượng, tính mạch lạc, liên kết,... và nêu được các ý cơ bản sau:

- Cảm nghĩ về giá trị nội dung của bài thơ:

+ Vẻ đẹp của nhân vật trữ tình – người trai thời Trần với khí phách anh hùng và khát vọng lớn lao, cao cả: tư thế hiên ngang, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ non sông, chẳng quản gian lao, thử thách và thời gian đằng đẵng (cắp ngang ngọn giáo gìn giữ non sông đã mấy thu); hoài bão lớn lao và ý thức về trách nhiệm, bổn phận thiêng liêng của kẻ làm trai với đất nước (chưa trả được nợ công danh thì sẽ cảm thấy hổ thẹn trước tấm gương của người xưa,...),...

+ Vẻ đẹp của nhân dân, đất nước: Hình ảnh người tráng sĩ “cắp ngang ngọn giáo” hùng dũng, hiên ngang và “ba quân” dũng mãnh, hừng hực khí thế “át sao Ngưu” gợi lại hào khí thời Trần với những chiến công oanh liệt của ba lần chiến thắng đạo quân xâm lược mạnh nhất thế giới đương thời,...

- Cảm nghĩ về giá trị nghệ thuật của bài thơ: ngôn ngữ cô đọng, hàm súc; ý tứ sâu xa, hình ảnh kì vĩ, giàu sức gợi, giọng điệu sảng khoái, hào hùng,...

d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau:

– Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận: Trình bày cảm nghĩ về bài thơ “Thuật hoài” – Phạm Ngũ Lão.

– Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý.

– Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: Lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.

đ. Diễn đạt:

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

e. Sáng tạo:

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.