Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ), phân tích diễn biến nội tâm của nhân vật “tôi” trong đoạn trích ngữ liệu văn bản “Bức tranh” của Nguyễn Minh Châu.

Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

+ Phân tích diễn biến nội tâm của nhân vật “tôi” trong đoạn trích ngữ liệu văn bản “Bức tranh” của Nguyễn Minh Châu.

- Hệ thống ý:

+ Tâm trạng khi nhận ra người thợ cắt tóc chính là chiến sĩ năm xưa

. Bất ngờ, bối rối, mong muốn “có cái mặt nạ” để trốn tránh.

. Xuất hiện mặc cảm tội lỗi, dằn vặt, xấu hổ trước sự thất hứa.

+ Quá khứ hiện về qua hồi ức

. Nhớ lại lời hứa sẽ trao bức tranh cho mẹ người lính.

. Ban đầu nhiệt tình, thành tâm, thậm chí sẵn sàng hi sinh để giữ lời hứa.

. Nhưng khi về Hà Nội, bị cuốn vào đời sống mới, danh vọng nghệ thuật → dần lãng quên trách nhiệm.

. Tự phê phán bản thân: không đổ lỗi cho hoàn cảnh, thừa nhận mình đã ích kỉ, giả dối.

+ Tâm trạng khi ngồi trên ghế cắt tóc

. Lo âu, xấu hổ, căng thẳng cực độ: “da mặt tôi cứ dày lên”, “mỗi lúc mở mắt, tôi không thể nhìn đi đâu khác cặp mắt anh”.

. Cảm giác “không còn chỗ trú nấp”: lương tâm bị dồn đến bước đường cùng, buộc phải đối diện.

=> Nhân vật hiện lên vừa chân thực, vừa đầy yếu đuối, phức tạp: có tình nghĩa nhưng cũng dễ buông xuôi, phản bội chính lời hứa của mình.

- Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục

+ Dẫn chứng từ văn bản để minh chứng cho nhận định.

+ Phân tích rõ diễn biến nội tâm của nhân vật “tôi” trong văn bản ngữ liệu.

- Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:

+ Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.

- Sáng tạo

+ Cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận.

Đoạn văn tham khảo

Trong truyện ngắn Bức tranh của Nguyễn Minh Châu, nhân vật “tôi” hiện lên với những diễn biến nội tâm phức tạp và đầy giằng xé. Khi bất ngờ nhận ra người thợ cắt tóc chính là người lính năm xưa từng tặng mình bức tranh, “tôi” rơi vào trạng thái bối rối, hổ thẹn, chỉ muốn có một “cái mặt nạ” để trốn tránh. Quá khứ lập tức ùa về, gợi nhắc những lời hứa chân thành ngày trước: sẽ mang bức kí họa về trao cho mẹ người lính để bù đắp phần nào nỗi đau của bà. Thế nhưng, khi trở lại Hà Nội, chỉ sau một tuần, bị cuốn vào những mối quan hệ mới, ánh hào quang của nghề nghiệp đã khiến “tôi” quên đi trách nhiệm, thậm chí dùng bức tranh ấy như một tác phẩm triển lãm. Ý thức được sự thật cay đắng này, “tôi” tự nhận ra sự giả dối và ích kỉ của bản thân, không thể vin vào hoàn cảnh để biện minh. Giờ đây, ngồi trên ghế cắt tóc, trong khoảng cách chỉ vài tấc mặt, nhân vật cảm thấy xấu hổ, căng thẳng tột độ, như “không còn chỗ trú nấp” trước ánh mắt của người lính. Diễn biến tâm trạng ấy đã khắc họa rõ sự giằng xé lương tâm, đồng thời gợi ra thông điệp sâu sắc: con người chỉ thực sự thanh thản khi sống trung thực và có trách nhiệm với tình nghĩa quá khứ.