Vào năm 1918, khi bắn phá hạt nhân nguyên tử nitrogen bằng các hạt α (thực hiện trong máy gia tốc hạt), Rutherford đã phát hiện ra hạt proton.

Hạt proton kí hiệu là p, thành phần cấu tạo nên hạt nhân nguyên tử.

Proton mang điện tích dương. Trong nguyên tử, số proton bằng số electron nên nguyên tử trung hòa về điện.

Khối lượng của proton xấp xỉ bằng khối lượng của neutron và bằng 0,00055 amu.

Khối lượng của electron rất nhỏ, không đáng kể so với khối lượng của proton. Vì vậy, khối lượng của nguyên tử tập trung hầu hết ở hạt proton.