Trong thí nghiệm của Robert Boyle, một lượng khí được nén đẳng nhiệt trong ống chữ J (hình 1). Áp suất khí được xác định theo \({\rm{p}} = {{\rm{p}}_{\rm{o}}} + {\rm{h}}\), với \({{\rm{p}}_{\
22/28
Trong thí nghiệm của Robert Boyle, một lượng khí được nén đẳng nhiệt trong ống chữ J (hình 1). Áp suất khí được xác định theo \({\rm{p}} = {{\rm{p}}_{\rm{o}}} + {\rm{h}}\), với \({{\rm{p}}_{\rm{o}}} = 29,0\) inch \({\rm{Hg}}\). Thể tích khí tỉ lệ với chiều dài cột khí đo được. Kết quả đo được cho ở bảng 1.
Xét các phát biểu sau:
Tích \({\rm{pV}}\) của các lần đo xấp xỉ không đổi, phù hợp với định luật Boyle trong giới hạn sai số thí nghiệm.
Đồ thị biểu diễn \({\rm{p}}\) theo \({\rm{V}}\) là một đường cong.
Giá trị trung bình của đại lượng \({\rm{pV}}\) từ 7 lần đo là \(1,{40.10^3}\) (inch \({\rm{Hg}}\).inch) (làm tròn 3 chữ số có nghĩa).
Độ lệch tuyệt đối của \({\rm{pV}}\) ở lần đo thứ 7 so với giá trị trung bình là độ lệch lớn nhất nên nếu cần kiểm tra lại số liệu các lần đo thì lần đo này cần được kiểm tra lại đầu tiên.
Lần đo | \({\rm{h}}\) (inch Hg) | \({\rm{V}}\) (inch) | \({\rm{p}} = 29 + {\rm{h}}\) (inch Hg) | pV (inch \({\rm{Hg}}\).inch) |
1 | 0,0 | 48,0 | 29 | 1392 |
2 | 7,2 | 38,5 | 36,2 | 1393,7 |
3 | 14,5 | 32,2 | 43,5 | 1400,7 |
4 | 29,0 | 24,0 | 58 | 1392 |
5 | 43,5 | 19,2 | 72,5 | 1392 |
6 | 58,0 | 16,0 | 87 | 1392 |
7 | 72,5 | 15,5 | 101,5 | 1573,25 |
a) Sai. Tích pV của lần 7 không phải xấp xỉ không đổi
b) Đúng.
c) Sai. \(\overline {{\rm{pV}}} = \frac{{{{\rm{p}}_1}{{\rm{V}}_1} + {{\rm{p}}_2}{{\rm{V}}_2} + \ldots + {{\rm{p}}_7}{{\rm{V}}_7}}}{7} \approx 1,{42.10^3}\) inch Hg.inch.
d) Đúng. Số liệu ở lần 7 cho tích \({\rm{pV}}\) có độ lệch rất lớn so với giá trị trung bình nên đây là điểm dị thường cần được rà soát thực nghiệm lại đầu tiên.