(trang 28 sách Chuyên đề học tập Ngữ văn 12 – Chân trời): So sánh trích đoạn truyền thuyết Thánh Gióng (cột [A]) và tranh Gióng (cột [B]), chỉ ra một số điểm tương đồng, khác biệt trong cách

Trả lời:

1. Điểm tương đồng

- Cùng nội dung phản ánh: Cả đoạn trích và tranh đều thể hiện hình ảnh Thánh Gióng – vị anh hùng huyền thoại của dân tộc, người đã đánh đuổi giặc Ân để bảo vệ đất nước.

- Biểu tượng sức mạnh: Cả hai đều nhấn mạnh đến sức mạnh phi thường của Thánh Gióng, thể hiện qua hình ảnh cưỡi ngựa sắt, vươn mình lớn nhanh để đánh giặc.

- Tinh thần yêu nước: Cả hai tác phẩm đều đề cao tinh thần chống giặc ngoại xâm và lòng yêu nước của nhân dân ta.

2. Điểm khác biệt

Tiêu chí	Trích đoạn truyền thuyết Thánh Gióng (cột A)	Tranh Đông Hồ Gióng (cột B)
Hình thức biểu đạt	Văn học (truyền thuyết, lời kể)	Nghệ thuật hội họa (tranh khắc gỗ)
Chi tiết mô tả	Kể chi tiết về hành trình từ lúc sinh ra, lớn lên, đánh giặc và bay về trời	Chọn khoảnh khắc đặc trưng: Gióng cưỡi ngựa, một tay cầm roi sắt, một tay vẫy chào (hoặc nhổ tre đánh giặc)
Màu sắc, đường nét	Không có màu sắc cụ thể, chỉ mô tả bằng ngôn ngữ	Màu sắc rực rỡ (vàng, đỏ, xanh), đường nét đơn giản nhưng sinh động
Cách thể hiện ý nghĩa	Thông qua cốt truyện, sự kiện	Sử dụng hình ảnh ước lệ, mang tính biểu tượng

 

3. Giải thích nguyên nhân của sự tương đồng và khác biệt

- Tương đồng: Cả hai tác phẩm đều dựa trên cùng một cốt truyện truyền thuyết, phản ánh tinh thần dân tộc và tôn vinh Thánh Gióng.

- Khác biệt: Do đặc trưng của từng loại hình nghệ thuật:

+ Truyền thuyết sử dụng ngôn ngữ kể chuyện, giúp người đọc hình dung chi tiết về nhân vật và sự kiện.

+ Tranh Đông Hồ mang phong cách dân gian, sử dụng hình ảnh và màu sắc để truyền tải nội dung một cách cô đọng, trực quan, phù hợp với nghệ thuật khắc gỗ truyền thống.

Như vậy, dù thể hiện bằng hai hình thức khác nhau, cả hai đều góp phần lưu giữ và tôn vinh hình tượng Thánh Gióng trong văn hóa dân gian Việt Nam.