Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 600 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của việc con người sống có cống hiến, để lại “mật ngọt” cho đời.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài:

- Giới thiệu đoạn trích Tờ hoa – nơi Nguyễn Tuân nhìn thấy trong thế giới loài ong bài học về sự dâng hiến và sáng tạo.

- Dẫn vấn đề: Trong cuộc sống, mỗi người đều cần sống có cống hiến, để lại “mật ngọt” – tức là những giá trị tốt đẹp cho cộng đồng và cho đời.

* Thân bài:

a. Giải thích

- Sống có cống hiến: là sống biết lao động, tạo ra điều có ích cho người khác, cho xã hội; không chỉ nhận mà còn biết cho đi.

- “Mật ngọt cho đời” là ẩn dụ cho những giá trị tinh thần, vật chất, tình yêu thương mà con người để lại sau quá trình sống và làm việc.

b. Phân tích ngữ liệu – mở rộng ý nghĩa

- Nguyễn Tuân quan sát con ong như biểu tượng của sự lao động âm thầm, tận tụy, dâng hiến:

+ Ong bay hàng triệu chuyến, làm nên giọt mật kết tinh từ hàng vạn loài hoa.

+ Giọt mật ấy là thành quả của bền bỉ, của nỗ lực và lòng yêu đời.

+ Dẫu nhỏ bé, ong vẫn “đem thơm thảo vào sự sống”.

→ Từ đó, tác giả gửi gắm thông điệp: con người cũng cần sống như ong – làm việc chăm chỉ, lặng lẽ tạo nên giá trị, để lại hương vị tốt lành cho cuộc đời.

- Trái lại, hình ảnh “bướm tốt mã” là biểu tượng của lối sống phù phiếm, vô nghĩa – chỉ biết hưởng thụ vẻ đẹp bên ngoài, không tạo ra gì có ích.

→ “Chưa ai dám nói đến mật bướm” là lời cảnh tỉnh về kiểu sống ích kỷ, chỉ biết nhận mà không biết dâng hiến.

c. Bàn luận – mở rộng

- Cuộc đời chỉ thực sự có ý nghĩa khi ta để lại điều gì đó sau khi đi qua.

- Người sống cống hiến có thể không nổi tiếng, nhưng họ làm cuộc đời tốt đẹp hơn: người thầy gieo tri thức, người nông dân trồng cây, bác sĩ cứu người, nghệ sĩ sáng tạo cái đẹp...

- Phê phán lối sống thờ ơ, hưởng thụ, vô trách nhiệm, chỉ biết “bay lượn” giữa đời mà không để lại “mật ngọt” nào cho nhân gian.

d. Liên hệ bản thân

- Là người trẻ, ta phải học tinh thần “làm mật” của con ong:

- Học tập, làm việc chăm chỉ, góp phần nhỏ bé nhưng ý nghĩa.

- Biết cho đi lòng tốt, chia sẻ, sáng tạo và để lại dấu ấn tích cực.

- “Giọt mật” ấy có thể là nụ cười, là bài học, hay là sự tử tế dành cho người khác.

* Kết bài:

- Khẳng định lại: Sống có cống hiến giúp con người tìm thấy ý nghĩa của đời mình và làm đẹp cho cuộc sống chung.

- Liên hệ hình ảnh ong trong Tờ hoa: dù nhỏ bé, ong vẫn làm cho đời ngọt ngào – cũng như mỗi con người, dù bình thường, vẫn có thể để lại “mật ngọt” yêu thương cho thế giới.

Bài viết tham khảo

Trong tùy bút Tờ hoa, Nguyễn Tuân không chỉ miêu tả ong, bướm hay hoa lá của núi rừng Tây Bắc, mà còn gửi gắm một triết lý sống sâu sắc: sống là phải biết dâng hiến, biết làm ra “mật ngọt” cho đời. Giữa một thế giới ồn ào, lời nhắn nhủ ấy vẫn vang lên như một tiếng chuông đánh thức lòng người.

Con ong mà Nguyễn Tuân quan sát là một sinh vật nhỏ bé, nhưng lại làm nên những điều vĩ đại. Một giọt mật được tạo ra từ hàng triệu chuyến bay, từ hàng vạn loài hoa. Trong cái bé nhỏ ấy ẩn chứa tinh thần kiên trì, bền bỉ và cả niềm say mê sáng tạo. Ong làm việc không vì danh, vì lợi, mà vì bản năng dâng hiến – để lại vị ngọt cho đời, hương thơm cho người. Đó cũng chính là bài học lớn về cách con người nên sống: lặng lẽ, cần mẫn, và có ích.

Đối lập với ong là bướm – loài “tốt mã”, “lộng lẫy những sắc phấn của sáo ngữ ồn ào”, nhưng chẳng để lại gì ngoài vẻ ngoài phù phiếm. Nguyễn Tuân khẳng định: “Chưa ai dám nói đến mật bướm.” Câu nói tưởng nhẹ nhàng mà chứa đựng sự phê phán sắc bén. Cái đẹp thật sự phải là cái đẹp có cống hiến, cái đẹp làm nên giá trị cho đời. Người chỉ biết sống hưởng thụ, khoe khoang, chạy theo hào nhoáng sẽ không bao giờ để lại “mật ngọt” trong ký ức nhân loại.

Trong xã hội hôm nay, vẫn còn rất nhiều “con ong” âm thầm giữa đời: người thầy tận tụy, người công nhân trên công trường, y bác sĩ trong bệnh viện, hay nhà văn miệt mài sáng tạo... Họ làm việc, cống hiến, không ồn ào, không đòi hỏi, nhưng chính họ tạo nên hương vị ngọt ngào cho cuộc sống này. Mỗi chúng ta – dù chỉ là một cá thể nhỏ bé – cũng có thể làm nên “giọt mật” của riêng mình bằng hành động tử tế, lòng tốt và niềm say mê lao động.

Sống có cống hiến là sống thật với ý nghĩa của con người. Khi ta cho đi, là lúc ta đang làm giàu chính tâm hồn mình. Như ong chăm chỉ bay giữa trời hoa, mỗi chúng ta cũng hãy tự hỏi: “Mật ngọt mình để lại cho đời là gì?” Câu trả lời ấy sẽ quyết định giá trị thật của cuộc sống.

Nguyễn Tuân đã cho ta thấy: dù nhỏ bé đến đâu, con người vẫn có thể làm cho đời ngọt ngào hơn. Bởi lẽ, sống để cống hiến – chính là cách sống đẹp nhất.

TỜ HOA (Trích)Tại một công trường làm đường Tây Bắc, 1966. Tôi nhìn ra cái tàu lăn nghiến đá...