Theo thuyết tiến hóa hiện đại, thực chất của chọn lọc tự nhiên là:

Đào thải biến dị có hại, tích lũy các biến dị có lợi cho sinh vật.

Phân hóa khả năng sống sót của những cá thể có kiểu gene thích nghi nhất.

Phát triển và sinh sản ưu thế của những kiểu gene thích nghi hơn.

Phân hóa khả năng sinh sản và sống sót của những kiểu gene khác nhau trong quần thể.