Tại sao ý thức xã hội có tính độc lập tương đối so với tồn tại xã hội? Ý thức xã hội có thể “vượt khỏi” tồn tại xã hội không? Tại sao? Cho ví dụ minh họa?

Khái niệm TTXH và YTXH

Cơ sở tính độc lập tương đối của YTXH:

YTXH vừa chịu sự quy định của TTXH nhưng nó có những thuộc tính riêng, quy luật vận động đặc thù của mình;

Phản ánh của YTXH đối với TTXH không phải là phản ánh thụ động, máy móc mà là phản ánh tích cực, chủ động sáng tạo;

Trong quá trình vận động, phát triển của YTXH nó còn tuân theo các QL nội tại của nó: QL kế thừa, vượt trước, tác động lẫn nhau giữa các HT YTXH, và sự tác động trở lại của YTXH đối với TTXH.

Biểu hiện của tính độc lập tương đối của YTXH đối với TTXH:

YTXH thường lạc hậu hơn so với TTXH;

YTXH có thể vượt trước so với TTXH;

YTXH có tính kế thừa;

Các hình thái YTXH có sự tác động qua lại lẫn nhau;

YTXH có sự tác động trở lại TTXH theo hai hướng: phù hợp hay không phù hợp.

YTXH ko có khả năng vượt khỏi TTXH, vì:

Nội dung của YTXH do TTXH quyết định;

YTXH phản ánh TTXH và phụ thuộc vào TTXH;

Sự biến đổi của YTXH đều có nguyên nhân sâu xa từ sự biến đổi của TTXH, đặc biệt là sự biến đổi của PTSX.