So với các cuộc kháng chiến thắng lợi ở thế kỉ X – XV, nguyên nhân cơ bản nhất dẫn đến thất bại của các phong trào kháng chiến chống Pháp cuối thế kỉ XIX là

Pháp có ưu thế vượt trội về quân sự, kinh tế và kĩ thuật.

Triều đình phong kiến Nguyễn suy yếu, bảo thủ, thỏa hiệp và đầu hàng.

Phong trào nông dân và sĩ phu diễn ra tự phát, thiếu đường lối lãnh đạo đúng đắn, thống nhất.

Nghệ thuật quân sự truyền thống không còn phù hợp với bối cảnh mới.