Sơ đồ phả hệ sau đây mô tả sự di truyền bệnh máu khó đông ở người do gene nằm trên vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X quy định:

Đáp án: 0,25

Hướng dẫn giải

- Cặp vợ chồng (1) và (2) đều không bị bệnh nhưng sinh ra con số (3) bị bệnh vậy chứng tỏ bệnh là do alen lặn quy định, đồng thời bài toán đã cho biết alen bị bệnh nằm ở vùng không tương đồng của NST giớ tính X.

- Kiểu gen của người (1) là \({{\rm{X}}^{\rm{A}}}{{\rm{X}}^{\rm{a}}}\), người số (11) là \({{\rm{X}}^{\rm{A}}}{{\rm{X}}^{\rm{a}}}\), người số (7) là \({{\rm{X}}^{\rm{a}}}{\rm{Y}}\).

- Người số (10) là nam không bệnh nên có kiểu gen là \({{\rm{X}}^{\rm{A}}}{\rm{Y}}\) → xác suất sinh con trai bị bệnh của cặp vợ chồng (10) và (11) là \(\frac{1}{4}\).

Kết quả được giải thích như sau: Người số \((10){\rm{ }}{{\rm{X}}^{\rm{A}}}{\rm{Y x (11) }}{{\rm{X}}^{\rm{A}}}{{\rm{X}}^{\rm{a}}}\), cặp vợ chồng này sinh con trai bị bệnh: \(\frac{{\rm{1}}}{{\rm{2}}}{\rm{Y x }}\frac{{\rm{1}}}{{\rm{2}}}{{\rm{X}}^{\rm{a}}}{\rm{ = }}\frac{{\rm{1}}}{{\rm{4}}}{{\rm{X}}^{\rm{a}}}{\rm{Y}}\) → đáp án là \(\frac{1}{4}\)= 0,25.

Lưu ý: Ở bài này học sinh rất dễ nhầm với đáp án \(\frac{1}{8}\) vì nghĩ rằng xác suất con bị bệnh là \(\frac{1}{4}\) và xác suất sinh con trai là \(\frac{1}{2}\) nhân lại thành \(\frac{1}{8}\). Nhưng khi bệnh liên kết với giới tính thì tính trạng bệnh và tính trạng giới tính chúng ta phải tính đồng thời với nhau, nếu tách rời giữa bệnh và giới tính là sai.