Qua việc cụ Nghè Móm chọn lọc và ghi lại những câu thơ từ các bài thơ cổ, tác giả muốn nhấn mạnh điều gì về quá trình tiếp nhận và sáng tạo văn học?

32/235

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

Bắt đầu từ hôm ấy, những tập thơ cổ được giũ lớp bụi ngầu và ra khỏi cái níp sách sơn son. Cụ Nghè Móm bắt đầu nghiền lại tập thơ của người xưa. Đường thi, Tống thi, Minh thi; đọc đến một bài, đọc hết một câu, gặp được một chữ đột ngột, cụ ngừng lại, ghé mắt kém vào mặt chữ nhỏ như con kiến, cụ vắt tay lên trán, nghĩ ngợi và lẩm bẩm. Rồi cụ ngồi nhỏm dậy, sao cả bài thơ ấy vào một cuốn sách giấy bản mới mẻ. Nhưng thường cụ chỉ trích lấy một câu ở những bài thơ đọc rất kỹ lưỡng đó. Ngày năm câu, ngày ba câu, một ngày gần đấy, cuốn sách đã đặc những dòng chữ thảo chép những câu thơ rút ở cổ thi. Cô Tú theo lời cha dặn, đã đi mua sẵn rất nhiều tờ giấy tàu bạch ra rọc giấy ra từng mảnh dài bằng chiếc đũa và ngang to bằng hai ngón tay. Đám học trò nhỏ, đầu còn để cái chỏm dài lẩn thẩn hỏi cô Tú, cô vui vẻ trả lời:

- Đừng nghịch, thầy trông thấy, thầy mắng chết. Giấy này để làm gì à? Thầy sẽ viết những câu thơ cổ vào đấy để bày ra giữa chiếu những lúc thả thơ.

- Thả thơ? Có làm thơ thì có, chứ thầy và các anh ấy có nói thả thơ bao giờ.

Cô Tú vốn yêu những cậu học trò nhỏ tuổi của cha mình như một người chị lớn đối với em út, cô không khỏi nín cười để giảng:

- Thầy sẽ viết vào mảnh giấy trắng này một câu thơ bảy chữ mà chỉ... có sáu chữ thôi. Còn một chữ thì để trống và thay vào đấy một cái khuyên tròn. Cái khuyên tròn thay chữ đó thường gọi là chữ vòng. Đây này, chị lấy một câu làm thí dụ thì các em rõ ngay. Các em biết câu: "Quân hướng Tiêu Tương, ngã hướng Tần" đấy chứ? ừ, thí dụ bây giờ định thả câu thơ ấy. Và định vòng chữ "hướng" ở đoạn dưới. Thầy sẽ viết vào mảnh giấy nhỏ này: "Quân hướng Tiêu Tương, ngã... Tần". Và khi ngâm câu thất ngôn có sáu chữ ấy lên thì thường phải ngâm: "Quân hướng Tiêu Tương, ngã... "vòng"... Tần"; Chữ "vòng" đây thay vào chỗ để trống. Bây giờ mới nói đến những chữ "thả" ra. Thí dụ thầy thả năm chữ: cố, tại, vọng, phản và luôn cả cái chữ hướng trong nguyên văn. Thường chỉ thả có năm chữ thôi.

(Nguyễn Tuân, Thả thơ, In trong Tuyển tập truyện ngắn Nguyễn Tuân, NXB Văn học, 2006)

Qua việc cụ Nghè Móm chọn lọc và ghi lại những câu thơ từ các bài thơ cổ, tác giả muốn nhấn mạnh điều gì về quá trình tiếp nhận và sáng tạo văn học?

Quá trình tiếp nhận văn học cổ là một hành động thụ động, nơi người tiếp nhận chỉ việc sao chép lại các tác phẩm cũ mà không có sự thay đổi hay sáng tạo nào.

Sự tiếp nhận văn học cổ được thực hiện qua một quy trình khắt khe, đòi hỏi sự can thiệp và cải biên để làm mới và phù hợp với bối cảnh hiện tại.

Việc ghi lại các câu thơ cổ là hành động bảo tồn nguyên vẹn các giá trị xưa mà không hề có sự sáng tạo, giữ lại văn học cổ như một di sản vô giá.

Quá trình tiếp nhận văn học cổ không phải chỉ là sao chép hay bảo tồn, mà còn bao gồm việc suy ngẫm và sáng tạo lại, phản ánh khả năng làm chủ và hiểu biết của người tiếp nhận.

Giải thích

Đáp án đúng là D

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi đơn

Lời giải

- Đáp án A sai vì cụ Nghè Móm không sao chép lại các tác phẩm cũ một cách thụ động mà ngược lại, ông chọn lọc và suy ngẫm cẩn thận trước khi ghi lại những câu thơ có giá trị. Việc làm này chứng tỏ sự chủ động trong quá trình tiếp nhận, không phải là hành động thụ động.

- Đáp án B sai vì mặc dù có thể thấy một sự lựa chọn cẩn thận trong việc chọn lọc thơ cổ, nhưng trong văn bản không có dấu hiệu cho thấy cụ Nghè Móm thay đổi hay cải biên các bài thơ để làm mới. Cụ chỉ ghi lại những câu thơ gốc, thể hiện sự tiếp nhận có suy ngẫm, nhưng không phải là hành động cải biên hay làm mới bối cảnh hiện tại. Câu này gây nhầm lẫn với khái niệm "can thiệp" hoặc "cải biên".

- Đáp án C sai vì mặc dù cụ Nghè Móm có phần bảo tồn giá trị văn học cổ, nhưng ông không chỉ đơn giản ghi lại mà còn chọn lọc, suy ngẫm và tạo ra sự sáng tạo trong việc hiểu và sử dụng các câu thơ đó. Đây không phải là hành động bảo tồn thuần túy mà có yếu tố sáng tạo, làm mới qua sự chiêm nghiệm và ghi chép lại. Do đó, đáp án này không chính xác.

- Đáp án D đúng vì nó phản ánh đúng quá trình tiếp nhận văn học cổ của cụ Nghè Móm. Cụ không chỉ sao chép mà còn suy ngẫm, lựa chọn và ghi lại những câu thơ có giá trị, thể hiện sự sáng tạo và làm chủ trong việc tiếp nhận và hiểu biết các tác phẩm cổ.