Phân tích luận điểm của C. Mác: “Những tư tưởng thống trị không phải là cái gì khác mà chỉ là biểu hiện tinh thần của những quan hệ vật chất thống trị.”
Quan hệ vật chất thống trị quyết định tư tưởng thống trị:
Giai cấp thống trị xác lập một trật tự xã hội phù hợp và phục vụ lợi ích của mình.
Trong nhiều nhân tố tạo thành trật tự xã hội, phương thức sản xuất là yếu tố quyết định nhất.
Hệ tư tưởng thống trị là công cụ bảo vệ các quan hệ vật chất của giai cấp thống trị.
Khi quan hệ vật chất thống trị thay đổi thì tư tưởng thống trị cũng phải thay đổi theo.
Tư tưởng thống trị là sự phản ánh tập trung của quan hệ vật chất thống trị:
Hệ tư tưởng và các quan điểm tư tưởng thống trị bị quy định và chi phối mang tính quyết định bởi các quan hệ vật chất thống trị.
Giai cấp thống trị tuyên truyền và bảo vệ các quan hệ vật chất thống trị nhằm bảo vệ lợi ích của mình.
Sự phản ánh này thể hiện trong các tư tưởng chính trị, pháp quyền, đạo đức, triết học…
Ý nghĩa:
Là cơ sở khoa học để nhận thức rõ nguồn gốc và bản chất của các hệ tư tưởng.
Góp phần tích cực vào đấu tranh bảo vệ chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng.