Phân tích các căn cứ phát sinh nghĩa vụ? Cho ví dụ minh họa.
Điều 275 BLDS 2015:
- Hợp đồng. (sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự 🡪 là căn cứ phát sinh nghĩa vụ. Hợp đồng làm phát sinh nghĩa vụ dân sự từ thời điểm hợp đồng có hiệu lực pháp luật.)
- Hành vi pháp lý đơn phương.(Tuyên bố ý chí của một bên chủ thể nhằm làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền và nghĩa vụ. quan hệ nghĩa vụ chỉ phát sinh khi người tuyên bố ý chí đưa ra các yêu cầu và một chủ thể nào đó phải thực hiện được yêu cầu đó VD: Ông A hứa thưởng 500tr nếu đội tuyển bóng đá VN vào chung kết)
- Thực hiện công việc không có ủy quyền.(việc một người không có nghĩa vụ thực hiện công việc nhưng đã tự nguyện thực hiện công việc đó vì lợi ích của người có công việc được thực hiện khi người này không biết hoặc biết mà không phản đối. xuất phát từ sự tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống, Thực hiện công việc không có ủy quyền là căn cứ phát sinh nghĩa vụ cho cả người thực hiện công việc và người có công việc VD: Bà A đặt 1 mớ rau của B hẹn 2 ngày nữa sẽ giao, đến 2 ngày sau B giao rau do đón con đi học nên không có ở nhà, ông C hàng xóm nhà bà A đã ra nhận dùm bà A mớ rau)
- Chiếm hữu, sử dụng tài sản hoặc được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật.(Nếu chiếm hữu, sử dụng, được lợi về tài sản có căn cứ pháp luật được pháp luật bảo vệ bằng công cụ pháp lý thì chiếm hữu, sử dụng, được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật sẽ phát sinh nghĩa vụ hoàn trả tài sản cho chủ sở hữu, người chiếm hữu hợp pháp tài sản đó. VD: A nhặt được 1 chiếc điện thoại và ví tiền đánh rơi trên đường, A dựa trên địa chỉ trên ví trả lại cho B người bị đánh rơi.)
- Gây thiệt hại do hành vi trái pháp luật.( Thực hiện hành vi gây thiệt hại trái pháp luật sẽ phát sinh quan hệ bồi thường thiệt hại. Đây là căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người gây thiệt hại. VD: A đang chạy xe vừa nghe điện thoại vì né con chó đi qua đường đã tung vào cái chậu cây nhà B, thì A phải bồi thường thiệt hại chậu cây cho B).
- Căn cứ khác do pháp luật quy định.