- Phật giáo ra đời vào khoảng thế kỉ VI TCN.

- Người sáng lập ra Phật giáo là Xít-đác-ta Gô-ta-ma.

- Truyền thuyết về sự ra đời của Phật giáo:

+ Xít-đác-ta Gô-ta-ma sinh năm 563 TCN, là hoàng tử của bộ tộc Xa-ky-a. Từ nhỏ, ông đã có một trí tuệ thiên bẩm phi thường với một lòng thương cảm sâu xa đối với chúng sinh. Lần đầu ra đồng dự lễ cày tịch điền của vua, nhìn thấy trên luống cày lật đất có nhiều sâu bọ bị giết hại, vị hoàng tử thiếu niên đó đã ngồi thiền định dưới một gốc cây, suy tư về nỗi khổ của muôn loài. Để Xít-đác-ta Gô-ta-ma có thể quên đi nỗi u sầu nhân thế, vua cha đã kén một nàng công chúa kiều diễm làm vợ hoàng tử, cho hoàng tử sống trong những cung điện lộng lẫy xa hoa, luôn có tiệc tùng múa hát. Dù thế, cuộc đời nhung lụa đó cũng không cám dỗ nổi chàng trai trẻ ưu tư, Sítđạtta vẫn không nguôi nghĩ về những nỗi bất hạnh của con người.

+ Vào một đêm tối trời, Xít-đác-ta Gô-ta-ma quyết định từ biệt cha mẹ, vợ con, lặng lẽ rời kinh đô trong bộ áo tu hành giản dị, lúc đó ông vừa tròn 29 tuổi. Ông đã miệt mài đi khắp các nẻo đường tìm nơi tu luyện. Ngài đã gặp những đạo sĩ Bà-la-môn, cùng họ tu hành ép xác trong suốt 6 năm trời ròng rã, khiến thân thể khô héo, gầy mòn, nhưng vẫn không tìm được chân lý cứu nhân độ thế. Xít-đác-ta Gô-ta-ma bèn từ bỏ lối sống khổ hạnh, trở lại sinh hoạt ăn uống bình thường.

+ Một buổi trưa, sau khi uống một bát sữa do một thiếu nữ chăn bò dâng lên, Xít-đác-ta Gô-ta-ma xuống sông tắm rửa rồi đến ngồi thiền định dưới một gốc bồ đề, tự hứa lần này vẫn không tìm thấy đạo thì quyết không đứng dậy nữa. Ngay đêm đầu tiên, ma quỷ đã kéo đến, khi thì hiện thành lửa khói mây mù để doạ nạt, khi thì hoá ra những cô gái đẹp lẳng lơ quyến rũ. Những âm mưu đó đều vô hiệu. Xít-đác-ta Gô-ta-ma đã chiến thắng mọi thử thách và cuối cùng vào tảng sáng đã tìm ra được chân lý “tứ diệu đế”, thấy được nguyên nhân sâu xa và phương cách diệt trừ nỗi khổ trần thế, trở thành đức Phật.

Phạm vi lãnh thổ chủ yếu của Vương quốc Chăm-pa thuộc khu vực nào của Việt Nam hiện nay?