Ở người hệ nhóm máu ABO do một gene gồm ba allele IA, IB và IO nằm trên nhiễm sắc thể thường (NST số 9) quy định. Kiểu gene IAIA, IAIO quy định nhóm máu A; kiểu gene IBIB, IBIO quy định nhóm
23/32
Ở ngườihệ nhómmáu ABO do một gene gồmba allele IA, IBvà IO nằmtrênnhiễmsắc thểthường (NST số9) quyđịnh. KiểugeneIAIA, IAIO quyđịnhnhómmáuA;kiểugeneIBIB,IBIOquyđịnhnhómmáuB;kiểugene IAIBquyđịnh nhómmáu AB;kiểugene IOIO quyđịnh nhóm máu O. Tại một bệnh viện, trong cùng một khoảng thời gian, có 4 đứa trẻ được sinh ra từ 4 cặp bố, mẹ khác nhau và cả 4 đứa trẻ đều được sinh ra bằng kỹ thuật ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection) “là phương pháp mà trứng của người vợ đã được sàng lọc, tinh trùng của người chồng được chọn lọc và tiêm trực tiếp vào bào tương của trứng trong ống nghiệm giúp điều trị hiếm muộn được mô tả như Hình 3. Do sơ suất các vòng ghi tên bố, mẹ trên tay đứa trẻ bị rơi mất. Bốn đứa trẻ có nhóm máu lần lượt là A, B, O, AB; nhóm máu của các cặp bố, mẹ như sau:
Cặp1:Bố-nhómmáuA Mẹ-nhómmáuO Cặp2:Bố-nhómmáuO Mẹ-nhómmáuO Cặp 3: Bố - nhóm máu B Mẹ-nhómmáuAB Cặp4:Bố-nhómmáuAB Mẹ-nhómmáuAB |
Hình3.KỹthuậtICSI
|
Chọnra một cặp bố mẹchưathể xác định được concủa mình dựa vào nhómmáu, tiến hànhphântích một đoạn của cặp nhiễm sắc thể số 9 trong nhân của cặp bố mẹ đấy và 4 đứa trẻthu được kết quả như sau:
Cặpbốmẹđược chọn | Bố:AaBBDDee | Mẹ:AABBddee | ||
Bốnđứatrẻ(A,B,AB,O) | A:AABbddee | B: AABBDdee | AB:aaBBDdee | O:AaBBDdee |
Gene quy định nhóm máu của cả 4 đứa trẻ nằm trong cả nhân và ti thể.
Nếu chỉ dựa vào nhóm máu thì có hai cặp bố, mẹ có thể xác định được con của mình.
Vật chất di truyền ở đời con không mang gene ti thể của bố vì trong tinh trùng không có ti thể.
Cặp bố mẹ được chọn để phân tích nhiễm sắc thể số 9 có đứa con là đứa có nhóm máu B.
a) Sai.
Vì gene quy định nhóm máu gene nằm trên NST ở nhân tế bào.
b) Đúng.
Vì cặp bố mẹ 1, 2 không thể sinh con máu B, AB --> đứa trẻ nhóm máu A, O có thể là con của căp bố mẹ 1, 2. Cặp bố mẹ 2 không thể sinh con nhóm máu A --> đứa trẻ nhóm máu O có thể là con của cặp bố mẹ 2; đứa trẻ nhóm máu A có thể là con của cặp bố mẹ 1
c) Sai.
Vì trong tinh trùng có rất ít tế bào chất --> đời con có thể mang gene ti thể của bố.
d) Đúng.
Vì căp bố mẹ chưa xác định được con là cặp 3, 4. Những đứa trẻ còn lại thuộc máu AB và B, mà đứa trẻ nhóm máu AB có cặp NST số 9 chứa cặp gene aa --> đứa trẻ nhóm máu AB không phải là con của bố mẹ chọn phân tích --> Cặp bố mẹ được chọn để phân tích nhiễm sắc thể số 9 có đứa con là đứa có nhóm máu B.