Ở một loài côn trùng, cặp NST giới tính ở con cái là XX, con đực là XY. Tính trạng màu mắt gồm 2 loại kiểu hình do hai cặp alen (A, a) và (B, b) nằm trên 2 cặp NST

12/32

Ở một loài côn trùng, cặp NST giới tính ở con cái là XX, con đực là XY. Tính trạng màu mắt gồm 2 loại kiểu hình do hai cặp alen (A, a) và (B, b) nằm trên 2 cặp NST khác nhau quy định. Màu mắt nâu có 3 dòng thuần chủng (kí hiệu là dòng 1, dòng 2 và dòng 3). Người ta sử dụng hai dòng thuần chủng mắt nâu để tiến hành hai phép lai sau.

- Phép lai 1: (P₁) ♀ dòng 2 × ♂ dòng 1, thu được F_1-1 có 100% ♀ mắt đen : 100% ♂ mắt nâu.

- Phép lai 2: (P₂) ♀ dòng 1 × ♂ dòng 2, thu được F_1-2 có 100% ♀ mắt đen : 100% ♂ mắt đen.

Theo lí thuyết, phát biểu nào sau đây về tính trạng màu mắt là đúng?

Màu mắt đen trong quần thể có tối đa 9 loại kiểu gen quy định.

Nếu cho con ♂ F_1-2 × ♀ dòng 3 thì trong số các con tạo ra ở F₂ con ♂ mắt nâu chiếm tỉ lệ 75%.

Nếu cho các con F_1-1 giao phối ngẫu nhiên thì tạo ra F₂ có tỉ lệ phân li kiểu hình ở hai giới là như nhau.

Giả sử hai dòng mắt nâu (dòng 1 và dòng 2) được tạo ra nhờ phương pháp gây đột biến gen và chọn lọc từ dòng mắt đen thuần chủng, kết quả của hai phép lai trên cho thấy đột biến này đã xảy ra ở cùng một lôcut.

Giải thích

Chọn B

B. Nếu cho con ♂ F_1-2 × ♀ dòng 3 thì trong số các con tạo ra ở F₂ con ♂ mắt nâu chiếm tỉ lệ 75%.

Gợi ý:

Nhận thấy, tính trạng màu mắt phân li không đều ở đời con → 1 gen nằm trên X (cho rằng cặp B,b nằm trên X).

Đời con có 2 loại KH do 2 cặp gen quy định → tỉ lệ KH có thể là 9 : 7 hoặc 13 : 3 (nếu là 13 : 3 sẽ không thõa mãn).

Suy ra: KG: A-B-: Mắt đen; A-bb, aaB-, aabb: Mắt nâu; Vậy 3 dòng TC mắt nâu có KG: aaX^BX^B, AAX^bX^b, aaX^bX^b.

Từ giả thuyết suy ra dòng 1 có KG aaX^BX^B; dòng 2 có KG AAX^bX^b, dòng 3 có KG aaX^bX^b.

KG của ♀ dòng 2 là AAX^bX^b; KG của ♂ dòng 1 là aaX^BY.

KG của F_1-1 là KG của ♂ F_1-2 là AaX^BY; KG của ♀ dòng 3 là aaX^bX^b

Kết luận:

A. sai vì màu mắt đen trong quần thể chỉ có 2A- x3(X^BX^B, X^BX^b, X^BY) = 6 loại KG.

B. đúng vì nếu cho ♂ F_1-2 (AaX^BY) x ♀ dòng 3 (aaX^bX^b) thì tỉ lệ ♀ mắt nâu ở đời con = 1 – A-X^BX^b = 1 - 1/2.1/2 = 3/4 = 75%.

C. sai vì nếu cho các con F_1-1 giao phối ngẫu nhiên (AaX^BX^b x AaX^bY) sẽ tạo ra F₂ có tỉ lệ KG khác với tỉ lệ KH.

D. sai vì nếu cùng 1 lôcut (A,a hoặc B,b) thì từ dòng mắt đen TC (AAX^BX^B) sẽ không thể tạo ra dòng mắt nâu 1 và 2.