Ở lớp 8, các em đã được rèn luyện kĩ năng viết bài văn nghị luận về một hiện tượng
Suy nghĩcủaemvềvấnđềmộtsốhọcsinhngạiđọcsáchvàcáchkhắcphục
a) Chuẩnbị
- Tìmhiểuđềđểbiếtcácthông tin chínhtrướckhiviết (kiểubài, nội dung chính, phạm vi sửdụngbằngchứng).
- Đọcsách, báo, Internet vàtìmtrongthựctiếnnhữngbằngchứngvềvấnđềngạiđọcsáchcủahọcsinh (cóliênhệvớichínhmình); ghichéplạinhữngthông tin đó.
- Suy nghĩvềnguyênnhâncủavấnđềnàyvàcácbiệnphápkhắcphục (cóthểtraođổivớithầycô, bạnbè, bốmẹ, anhchị… đểthamkhảo ý kiếncủamọingười).
b) Tìm ý vàlậpdàn ý
- Tìm ý chobàiviếtbắngcáchđặtvàtrảlờicáccâuhỏi:
+ Vấnđềngạiđọcsáchcủahọcsinhđượcthểhiệnnhưthếnào?
=> Hiện nay cónhiềubạnhọcsinhchỉhọc qua loa, đốiphóvớithầycôgiáo, khôngcó ý thứchọctập, nghiêncứukiếnthứctừsáchvở.
Khi cáckênhtruyềnthông, mạngxãhộipháttriểnmạnhmẽcũnglàlúccácbạnhọcsinhchămchúvàođómàbỏbêviệchọchành, đọcsáchcủamình.
Văn hóađọcsáchtronggiớitrẻhiện nay đangdầnbịmaimộtđi, chúng ta dễdàngnhìnthấycácbạntrẻnghịchđiệnthoạinhưnglạirấthiếmkhithấycácbạncầmsáchđọc.
+ Cónhữngnguyênnhânnàokhiếnchohọcsinhngạiđọcsách?
=> Do ý thứchọctập, đọcsáchcủa con ngườichưacao, cácbạnchủquantrongviệctìmhiểu, nângcaokiếnthứccủabảnthân.
Nguyên nhânkháchquan: do sựpháttriểncủa internet, nhiềuđiềuthúvị, lôikéocácbạnlướt web, do việchọc ở trườngquánặng, khôngcóthờigianđọcthêmsách.
+ Táchạicủaviệcngạiđọcsáchlàgì?
=> Nguồnkiếnthứccủa con ngườikhôngđượcmởrộng, nhiềukiếnthức hay ho củasáchvởkhôngđượctiếpthu.
Văn hóađọcsáchngàycàngsuygiảmvàcó xu hướngbịmaimột, mấtdầnđi.
Hiệntượngnghiệnmạngxãhộingàycàngpháttriển, ảnhhưởngđếnthờigian, sứckhỏevàcảtiềnbạccủacácbạnhọcsinh.
+ Làmthếnàođểgiảiquyếtđượcvấnđềngạiđọcsáchcủahọcsinh?
=> Mỗingườicầncó ý thứcđọcsách, tìmtòinhữngquyểnsách hay, giàu ý nghĩađểtíchlũyvốnkiếnthứcchobảnthân.
Gia đìnhcầnkiểmsoátthờigiancủa con emmình, sắpxếpthờigianhọctập, giảitrícủa con emhợplí, tậpcho con thóiquenđọcsáchtừkhicònnhỏvàhạnchếcho con tiếpxúckhôngcầnthiếtvới internet.
Nhà trườngcầntruyềnchocácemcảmhứngđọcsách, nguồnlợiíchvôcùngtừviệcđọcsáchcũngnhưkhuyếnkhíchcácemhọcsách, tạoravănhóađọcsáchngaytrongtrườnghọc.
- Lậpdàn ý chobàiviếtbằngcáchlựachọnsắpxếpcác ý đãtìmđượctheobốcụcbaphần:
(1)Mởbài
Giớithiệuvấnđềhọcsinhngạiđọcsách, nêunhậnxétchung
2. Thân bài
+ Trình bàycụthểcácbiểuhiệncủavấnđềhọcsinhngạiđọcsách:
=> Hiện nay cónhiềubạnhọcsinhchỉhọc qua loa, đốiphóvớithầycôgiáo, khôngcó ý thứchọctập, nghiêncứukiếnthứctừsáchvở.
=> Khi cáckênhtruyềnthông, mạngxãhộipháttriểnmạnhmẽcũnglàlúccácbạnhọcsinhchămchúvàođómàbỏbêviệchọchành, đọcsáchcủamình.
=> Văn hóađọcsáchtronggiớitrẻhiện nay đangdầnbịmaimộtđi, chúng ta dễdàngnhìnthấycácbạntrẻnghịchđiệnthoạinhưnglạirấthiếmkhithấycácbạncầmsáchđọc.
+ Lí giảivềnhữngtáchạicủaviệcngàiđọcsách (đốivớiviệchọc, pháttriểnbảnthân…).
=> Nguồnkiếnthứccủa con ngườikhôngđượcmởrộng, nhiềukiếnthức hay ho củasáchvởkhôngđượctiếpthu.
=> Văn hóađọcsáchngàycàngsuygiảmvàcó xu hướngbịmaimột, mấtdầnđi.
=> Hiệntượngnghiệnmạngxãhộingàycàngpháttriển, ảnhhưởngđếnthờigian, sứckhỏevàcảtiềnbạccủacácbạnhọcsinh.
+ Chỉranhữngnguyênnhânkhiếnhọcsinhngạiđọcsách (chủquan, kháchquan).
=> Nguyên nhânchủquan: Do ý thứchọctập, đọcsáchcủa con ngườichưacao, cácbạnchủquantrongviệctìmhiểu, nângcaokiếnthứccủabảnthân.
=> Nguyên nhânkháchquan: do sựpháttriểncủa internet, nhiềuđiềuthúvị, lôikéocácbạnlướt web, do việchọc ở trườngquánặng, khôngcóthờigianđọcthêmsách.
+ Đềxuấtnhữnggiảiphápkhắcphụcvấnđềngạiđọcsáchcảuhọcsinh (Bảnthân, giađình, nhàtrường, cộngđồngnênlàmgì, làmnhưthếnào?).
=> Mỗingườicầncó ý thứcđọcsách, tìmtòinhữngquyểnsách hay, giàu ý nghĩađểtíchlũyvốnkiếnthứcchobảnthân.
=> Gia đìnhcầnkiểmsoátthờigiancủa con emmình, sắpxếpthờigianhọctập, giảitrícủa con emhợplí, tậpcho con thóiquenđọcsáchtừkhicònnhỏvàhạnchếcho con tiếpxúckhôngcầnthiếtvới internet.
=> Nhà trườngcầntruyềnchocácemcảmhứngđọcsách, nguồnlợiíchvôcùngtừviệcđọcsáchcũngnhưkhuyếnkhíchcácemhọcsách, tạoravănhóađọcsáchngaytrongtrườnghọc.
3. Kếtbài
+ Khẳngđịnhnhữngquanđiểmcủabảnthânvềvấnđề.
+ Nêulênsuynghĩ, mongmuốncủabảnthânliênquanđếnvấnđề.
c) Viết
- Dựavàodàn ý đãlậpđểthựchànhviết
- Cóthểviếtcảbàihoặcviếtmột ý (mộtluậnđiểm) trongphầnthânbài.
- Trong khiviếtcầnchú ý sửdụngcáclílẽvàphântíchbằngchứngđểtăngsứcthuyếtphục.
* Bàivănthamkhảo
Đọcsáchluônlàmộthànhđộngđẹpcủa con ngườivàtừlâuviệcđọcsáchcũngđãđượcnângtầmlênthànhmộtnétvănhóađẹpkhôngchỉcủangười Việt màcòntrêntoànthếgiới.
Khôngthểphủnhậnđược, ngày nay vớisựbùngnổmạnhmẽcủacôngnghệthông tin dườngnhưcũngđãcónhữngtácđộngkhôngnhỏtớigiớitrẻ. Nếunhưxétvềmặtíchcựccũngđượcxemlànhiềumàtiêucựccũngkhôngít. Các bạncóthểđọcrấtnhiềuthông tin trênmạngxãhộimộtcáchnhanhchóngnhất. Tấtcảcácthông tin bạncầncũngsẽcótrênmạng. Mộtgóctiêucựcmà ta nhậnthấy ở đâymàthếgiớihiệnđạinhưtácđộngvàođóchínhlàvănhóađọcsáchnhưngàycàngmaimộtdầnđi.
Vậychúng ta hiểuđượcvănhóađọcđượcnhắcđến ở đâyđóchínhlàtháiđộ, làcáchứngxửcủachúng ta với tri thứcsáchvở. Con ngườichúng ta cũngphảibiếtđọcsáchsaochohợplývàbổích. Đọcsáchđúngcáchđóchínhlà “đọcsaochohợpvớiquyluậttiếpcận tri thức”.Cólẽrằng, tấtcảchúng ta đềubiếttrướckhicócácphươngtiệnnghenhìn, sáchthựcsựđượcbiếtđếnchínhlà con đườnglớnnhấtđể con ngườitiếpcậnthông tin, vănhóa, tri thứccủanhânloại. Việcđọcsáchđượcđánhgiáchínhlàmộttrongnhữngcáchthứcgiúp con ngườithưgiãn, đồngthờicũngchínhlàviệctíchlũykiếnthức, tăngcườngkhảnăngtưduy.
Không ai cóthểphủnhậnđượctầmquantrọngcủaviệcđọcsách, thếnhưng ta nhưcũngđãbiếtđượcrằnggiớitrẻngày nay cóvẻthờ ơ. Họthậmchínhưcũngthậtlàlãnhcảmvớivănhóađọcsách. Nguyên do cólẽrằngchínhbảnthânhọnghĩvớinhữngthông tin hiệnđạiđãvậylạithôngdụngchonênhọkhôngcầntớisáchnữa? Nhậnđịnhvề ý kiếnnàythìchínhnhàvănhóa Hữu Ngọc đãcómộtlầnnêucâuhỏiđóchínhlàcâu: “Thếkỷ XXI liệucócầnđếnthơnữakhông? Đếnvănhóađọcnữakhông?” Vàcũngchínhbảnthânôngcũngđãtựtrảlờibằngcâu: “có, dùcho ca nhạctrữtìnhcólàmđượcítphầnviệccủathơ ca thìthơ ca vẫnsẽmãimãiđượcngườiđờiuachuộng”.Cònnhìnnhậnvềvănhóađọcthìôngkhẳngđịnhmột ý kiếnhếtsứclàsâusắcđóchínhlàcâu “bảnthânhìnhảnhthìthoảng qua, từngữmớiđọnglạilâubền”.
Trong xãhộihiệnđạingày nay thìvănhóađọcsáchđangđứngtrướcmộtcơhộivàmộtnguycơ. Cólẽ, ta dườngnhưcũngthấyđượccơhộibởimỗingườichúng ta đềuđượctiếpcậnvớimộtkhốilượng tri thứckhổnglồ. Nhưng, thựcsư ta nhưthấyđượcrằngchínhsựhiệnđại, máymócnhưlạitiềmẩnmộtnguycơlàmmaimộtthóiquenđọcsáchđẹpđẽvốncóbởisựlấnátcủacácphươngtiệnnghenhìnquánhiều, quáhấpđẫnnhưtrêncácphươngtruyềnthôngđạichúngnhưhiện nay. Câuhỏiđặtrachochúng ta hiện nay đóchínhlàviệcliệucótươnglainàochovănhóađọcsáchtrongthờiđạibùngnổthông tin không? Ta nhưcũngthấyđượcsựkhácbiệtvớivàichụcnămvềtrước, thịtrườngsáchcủachúng ta hiện nay vôcùngphongphúvềnội dung cũngnhưhìnhthức. Trrongkhiđóthìgiớitrẻngay nay lườiđọc hay họkhôngbiếtchọnsách? Thựctếđángbuồnlàlạicómộtbộphậncácbạntrẻchạytheophongtràođểđọcsách. Họdườngnhưchỉcómuasáchvềvàđểtrưngbàychođẹpmắt, trôngchocótríthứcmàthôi. Cònkhihỏivềnội dung họcũngchẳngbiếtcuốnsáchhọđãmua, đểvàovịtríđẹpnóivềđiềugìnữa.
Cólẽrằng, tấtcảchúng ta ai màđãtừngyêusáchthìsẽkhôngthểnàoquênđượccómộtthờigiannhữngcuốnsáchnhư “Mãimãituổi 20”, hay đólàcuốn “Lê Vân yêuvàsống” làmmưagiótrênthịtrường. Các cuốnsáchkinhđiểnkhôngthểthiếutronggiásáchcủađộcgiảyêusách. Thếrồicócuốnsách hay khóbỏ qua cũngrầmrộnhư “Thếgiớiphẳng” củanhàkinhtế - xãhộihọc Thomas Friedman. Cuốnsách “Thếgiớiphẳng” nhưcũngđãtrìnhbàynhữngquanđiểmmớilạđốivớibạnđọctrongnướcvề xu thếtoàncầuhóa. Thựcsự “Thếgiớiphẳng” khôngphảilàmộtcuốnsáchdễđọc, cólẽphầnlớnngườiđọckhônghiểuhếttưtưởngcủatácgiảgửigắm qua đóthìcácbạntrẻvẫncứmuavềchomình, thểhiện ta làngườicóhọcthực, biếtnắmbắtthịhiếucủanhânloại.
Sáchkhácvớinhữngthông tin nhanh, vắntắttrênmạng. Sáchđúnglàngườithầycủamỗingười. Mỗicuốcsáchnhưthểhiệnđượcmộtkhốilượngkiếnthứckhổnglồ, đọclầnmột ta mớivỡramộtsốđiều, nhưngđọcđếnnhiềulầnsauđó, nhiềunămsauđóthìmớihiểuđượcbiết bao nhiêuđiều hay, lẽphải. Sáchcũngcórấtnhiềuloạikhácnhauchonênlàngườiđọcthôngtháithìhãybiếtchọnlựasáchđúngvàphùhợpvớichínhmình.
Vàtómlạiđọcsáchchínhlàmộtnétvănhóađẹpcủa con người. Cóđọcsáchthìchúng ta mớicóthểtìmhiểu, tíchlũyđượcnhiềukiếnthứccủanhânloại. Đọcsáchđểcóthểsuyngẫmcũngnhưchiêmnghiệmvềcuộcđờicủamỗingười. Sáchlàngườithầy soi đườngchỉlốivề tri thứccũngnhưnhữngkỹnăngcầnthiếtcho con người. Bạnvàtôitrongxãhộingày nay hãybiếtphụcdựnglạinétvănhóađọctốđẹpcủadântộc ta bạnnhé!
d) Kiểmtravàchỉnhsửa
Tham khảocácyêucầuđãnêu ở bài 1, phầnViết, muc d (trang 25,26) vàđốichiếuvớidàn ý đãlàm ở bàinày.