Những nguyên nhân, điều kiện khách quan và những đặc điểm của công tác phòng, chống vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường. Liên hệ thực tiễn và trách nhiệm của bản thân.
Nguyên nhân, điều kiện khách quan
Sự phát triển “quá nhanh” và “nóng” của kinh tế - xã hội không tính đến yếu tố bảo vệ môi trường của các ngành, các lĩnh vực kinh tế - xã hội là một trong những nguyên nhân, điều kiện làm nảy sinh tội phạm môi trường và là mảnh đất tốt để tội phạm môi trường phát triển.
Các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành nhiều chính sách ưu đãi để phát triển kinh tế mà không quan tâm đến bảo vệ môi trường.
Áp lực tăng trưởng kinh tế, các cơ quan ở địa phương mới chỉ quan tâm đến lợi ích kinh tế trước mắt. Đồng thời, mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế với việc đảm bảo việc làm, an sinh xã hội cũng dẫn đến những hành vi vi phạm pháp luật về môi trường.
Công tác quản lý nhà nước về môi trường chưa khoa học, còn chồng chéo giữa các Bộ, ban, ngành trong công tác bảo vệ môi trường nói chung, dẫn đến nhiều sơ hở trong công tác bảo vệ môi trường, để cho các đối tượng lợi dụng thực hiện tội phạm, vi phạm pháp luật về môi trường. Một số bất cập công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường: Quản lý nhà nước đối với nước thải, Quản lý nhà nước đối với chất thải rắn (CTR), Quản lý nhà nước đối với môi trường không khí, Thẩm định công nghệ môi trường, Ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn môi trường
Hệ thống văn bản pháp luật về bảo vệ môi trường còn thiếu và chưa đồng bộ, thiếu những văn bản pháp quy mang tính thống nhất và có hiệu lực cao. Nhiều văn bản pháp luật còn chồng chéo, trùng dẫm. Trong khi đó, thiếu các Thông tư hướng dẫn thực hiện dẫn đến khó khăn cho lực lượng thực hiện nhiệm vụ.
Những đặc điểm của công tác phòng, chống vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường
Chủ thể tiến hành tham gia phòng, chống vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường rất đa dạng. Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, quyền hành được quy định trong các văn bản pháp luật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành để tiến hành các hoạt động phòng ngừa cũng như điều tra, xử lý phù hợp.
Biện pháp tiến hành phòng, chống vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường được triển khai đồng bộ, có sự kết hợp hài hòa giữa các biện pháp phòng ngừa (phòng ngừa xã hội và phòng ngừa nghiệp vụ của cơ quan chuyên môn) với các biện pháp điều tra, xử lý đối với các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường (cả tội phạm và vi phạm hành chính).
Phòng, chống vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường có liên quan trực tiếp đến việc sử dụng các công cụ phương tiện nghiệp vụ và ứng dụng tiến bộ của khoa học công nghệ.
Phòng, chống vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa các chủ thể tham gia trên cơ sở chức năng, quyền hạn được phân công.
Liên hệ thực tiễn và trách nhiệm của bản thân
Trong bối cảnh hiện nay, vấn đề ô nhiễm môi trường và suy thoái hệ sinh thái đang ngày càng trở nên nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của con người và sự phát triển bền vững của đất nước. Thực tiễn cho thấy, bên cạnh những hành vi vi phạm hành chính, các loại tội phạm về môi trường – như xả thải trái phép, khai thác tài nguyên trái phép, buôn bán động vật hoang dã, phá rừng – đang diễn biến phức tạp, có tổ chức, và để lại hậu quả lâu dài cho xã hội.
Là một sinh viên đang được học tập trong môi trường giáo dục hiện đại, tôi nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân trong việc góp phần phòng, chống tội phạm môi trường, bắt đầu từ những hành động nhỏ trong cuộc sống hằng ngày. Tôi cần thực hiện nghiêm túc các hành vi sống xanh như tiết kiệm điện, nước, hạn chế rác thải nhựa, phân loại rác, không xả rác bừa bãi, đồng thời nêu gương và tuyên truyền cho bạn bè, người thân cùng thực hiện.
Mặt khác, tôi chủ động tìm hiểu pháp luật về bảo vệ môi trường, nắm vững những quy định liên quan để có thể nhận biết và tố giác kịp thời những hành vi vi phạm hoặc tội phạm môi trường nếu phát hiện. Trong môi trường học đường, tôi có thể tham gia các câu lạc bộ, hoạt động ngoại khóa về môi trường, tham gia các chiến dịch truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng, đồng hành cùng các tổ chức bảo vệ thiên nhiên. Đặc biệt, tôi sẽ kiên quyết không thờ ơ hoặc bao che cho các hành vi xâm hại môi trường, dù là nhỏ nhất.
Tôi hiểu rằng, phòng, chống tội phạm về môi trường không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chức năng, mà là trách nhiệm của mỗi cá nhân trong xã hội. Với nhận thức đúng đắn và hành động cụ thể, sinh viên như tôi hoàn toàn có thể trở thành tác nhân tích cực góp phần gìn giữ môi trường sống trong lành cho hôm nay và mai sau.