Đề thi thử Tốt nghiệp THPT Vật lý 2025-2026 Sở GD&ĐT Quảng Trị có đáp án

Năm 1911, Ernest Rutherford tiến hành thí nghiệm khám phá cấu tạo nguyên tử vàng và đề xuất mô hình nguyên tử mới có tên là mô hình hành tinh nguyên tử. Trong thí nghiệm này, Rutherford sử dụ

26/28

Năm 1911, Ernest Rutherford tiến hành thí nghiệm khám phá cấu tạo nguyên tử vàng và đề xuất mô hình nguyên tử mới có tên là mô hình hành tinh nguyên tử. Trong thí nghiệm này, Rutherford sử dụng chùm hạt alpha mang điện tích dương phát ra từ nguồn R để bắn vào lá vàng D được đặt trong hộp chân không. Để phát hiện các hạt alpha sau khi đi qua lá vàng, Rutherford dùng kính hiển vi M để quan sát các đốm sáng phát ra khi các hạt này đập vào kính S có phủ chất huỳnh quang.

a

Lá vàng \(D\) dùng trong thí nghiệm này rất mỏng.

ĐúngSai
b

Khi đặt kính hiển vi tại vị trí (2) vẫn thấy xuất hiện các đốm sáng nhưng tần suất ít hơn nhiều so với tại vị trí (1).

ĐúngSai
c

Phần lớn hạt alpha đi xuyên thẳng qua lá vàng, kết quả này dẫn đến kết luận nguyên tử có cấu trúc rỗng, không gian giữa các thành phần rất lớn.

ĐúngSai
d

Không có hạt alpha nào bật ngược lại, điều đó chứng tỏ tồn tại một hạt nhân có kích thước rất nhỏ.

ĐúngSai
Giải thích

a) Đúng.

Lá vàng được dát cực kỳ mỏng để đảm bảo các hạt alpha có thể xuyên qua mà không bị cản lại hoàn toàn, cho phép quan sát sự tán xạ khi tương tác với các nguyên tử.

b) Đúng.

Theo kết quả thí nghiệm, hầu hết các hạt alpha đi thẳng (đập vào vị trí 1), chỉ một tỉ lệ rất nhỏ các hạt bị lệch góc lớn hoặc bật ngược lại (đập vào vị trí 2). Vì vậy, tần suất đốm sáng ở vị trí (2) ít hơn rất nhiều.

c) Đúng.

Việc hầu hết các hạt alpha đâm xuyên thẳng qua lá vàng chứng tỏ phần lớn thể tích của nguyên tử là không gian rỗng.

d) Sai.

Trong thí nghiệm thực tế, có một số lượng rất ít các hạt alpha bị bật ngược trở lại. Chính hiện tượng các hạt bật ngược lại này (do va chạm với lõi mang điện dương, khối lượng lớn) mới dẫn đến kết luận về sự tồn tại của hạt nhân nguyên tử có kích thước rất nhỏ ở trung tâm.

Nhận định cho rằng "không có hạt alpha nào bật ngược lại" là sai sự thật về kết quả thí nghiệm.