Đề thi Đánh giá năng lực ĐHQG Hà Nội form 2026 có đáp án (Đề số 11)

Một bình hoa dạng khối tròn xoay được tạo thành khi quay hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số y =  - sin x + 2 và trục Ox (tham khảo hình vẽ bên dưới).

Giải thích

Phương pháp giải

Gắn hệ trục tọa độ từ đó dùng ứng dụng tích phân để tính thể tích.

Giải chi tiết:

Một bình hoa dạng khối tròn xoay được tạo thành khi quay hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số (ảnh 2)

Giả sử thiết diện qua trục của bình hoa miêu tả như hình vẽ bên dưới.

Chọn hệ trục tọa độ Oxy thỏa mãn gốc tọa độ O trùng với tâm đáy bình hoa,

trục Ox trùng với trục của bình hoa.

Bán kính hình tròn đáy bình hoa bằng

  \[{y_A} = 2\]

nên

  \[ - \sin {x_A} + 2 = 2 \Rightarrow \sin {x_A} = 0 \Rightarrow {x_A} = 0.\]

Bán kính đường tròn miệng bình hoa bằng

  \[{y_B} = 1,5\quad (2\pi  < {x_B} < 3\pi ),\]

tức là:

  \[\sin ({x_B} - \pi ) + 2 = 1,5 \Rightarrow \sin ({x_B} - \pi ) = \sin \left( { - \frac{\pi }{6}} \right)\]

  \[ \Rightarrow {x_B} - \pi  =  - \frac{\pi }{6} + 2\pi  \Rightarrow {x_B} = \frac{{17\pi }}{6}.\]

Khi đó thể tích bình hoa giới hạn bởi các đường

  \[y =  - \sin x + 2;\quad y = 0;\quad x = 0;\quad x = \frac{{17\pi }}{6}\]

được xác định theo công thức:

  \[V = \pi \int_0^{\frac{{17\pi }}{6}} {{{( - \sin x + 2)}^2}} {\mkern 1mu} dx\]

  \[ = \pi \int_0^{\frac{{17\pi }}{6}} {(4 - 4\sin x + {{\sin }^2}x)} {\mkern 1mu} dx\]

  \[ = \pi \int_0^{\frac{{17\pi }}{6}} {\left( {4 - 4\sin x + \frac{{1 - \cos 2x}}{2}} \right)} {\mkern 1mu} dx\]

  \[ = \pi \int_0^{\frac{{17\pi }}{6}} {\left( {\frac{9}{2} - 4\sin x - \frac{{\cos 2x}}{2}} \right)} {\mkern 1mu} dx\]

  \[ = \pi \left( {\frac{9}{2}x + 4\cos x - \frac{{\sin 2x}}{4}} \right)|_0^{\frac{{17\pi }}{6}}\]

  \[ = \frac{{51{\pi ^2}}}{4} - 32 + \frac{{15\sqrt 3 }}{8}\pi  \approx 103,07\;({\rm{d}}{{\rm{m}}^3}).\]

Đáp số: 103.
Mở rộng:

·        Công thức tổng quát: Thể tích khối tròn xoay:

  \(V = \pi \mathop \smallint \nolimits_a^b |{f^2}\left( x \right) - {g^2}\left( x \right)|dx\)

·        Xác định đúng miền quay quanh trục Ox, tính tích phân, làm tròn kết quả theo yêu cầu.