Loài gà gô đồng cỏ lớn (Tympanuchus cupido) đã có thời kì rất phổ biến ở các đồng cỏ thuộc tiểu bang Illinois

145/235

Loài gà gô đồng cỏ lớn (Tympanuchus cupido) đã có thời kì rất phổ biến ở các đồng cỏ thuộc tiểu bang Illinois, Hoa Kì. Số lượng của chúng lên đến hàng triệu con. Khi các đồng cỏ được chuyển thành đất canh tác cũng như các mục đích khác thì số lượng gà gô đồng cỏ bị tụt giảm đột ngột. Vào năm 1993 chỉ còn sót lại 1 quần thể với số lượng 50 con. Những con sống sót này có sự đa dạng di truyền thấp đến mức chưa đầy 50% số trứng đẻ ra có thể nở. Tỉ lệ này thấp hơn nhiều so với các quần thể có kích thước lớn hơn ở Kansas, Nebraska và Minesota. Juan Bouzat, thuộc trường đại học Bowling Green State, Ohio và cộng sự của ông tách chiết DNA từ 15 mẫu bảo tàng của gà lôi đồng cỏ lớn Illinois. Trong số 15 con gà thì 10 con được thu mẫu vào những năm 1930 khi số gà lôi ở Illinois còn khoảng 25000 con và 5 con bắt được vào những năm 1960 khi số gà lôi ở Illinois còn 1000 con. Các nhà nghiên cứu khảo sát 6 locus gene và thấy quần thể gà lôi lớn ở Illinois vào năm 1993 đã bị mất 9 allele so với các mẫu trong bảo tàng. Quần thể năm 1993 cũng có ít allele trên một locus hơn so với quần thể Illinois những năm 1930 – 1960 hay so với các quần thể lân cận.” (Campbell – trang 319)

Nhân tố tiến hóa nào sau đây có tác động chủ yếu làm tỉ lệ trứng nở quá thấp vào năm 1993?

(I) Chọn lọc tự nhiên

(II) Yếu tố ngẫu nhiên

(III) Đột biến

(IV) Giao phối không ngẫu nhiên

(I), (II)

(II), (IV)

(I), (IV)

(II), (III)

Giải thích

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Xem lại lý thuyết nhân tố tiến hóa

Lời giải

(I) Chọn lọc tự nhiên: Chọn lọc tự nhiên có thể ảnh hưởng đến sự tồn tại và khả năng sinh sản của các cá thể trong quần thể. Tuy nhiên, trong trường hợp này, sự giảm sút về đa dạng di truyền không phải do chọn lọc tự nhiên mà do yếu tố khác.

(II) Yếu tố ngẫu nhiên: Đây là nhân tố quan trọng nhất trong trường hợp này. Khi quần thể trở nên quá nhỏ (chỉ còn 50 cá thể), sự giảm sút về đa dạng di truyền có thể xảy ra do hiệu ứng thắt cổ chai (bottleneck effect). Điều này dẫn đến sự mất đi nhiều allele, làm giảm khả năng sinh sản và tỉ lệ trứng nở.

(III) Đột biến: Đột biến có thể tạo ra các allele mới, nhưng trong trường hợp này, không có thông tin nào chỉ ra rằng đột biến là nhân tố chính ảnh hưởng đến tỉ lệ trứng nở thấp.

(IV) Giao phối không ngẫu nhiên: Trong một quần thể nhỏ, giao phối không ngẫu nhiên (như giao phối cận huyết) có thể làm gia tăng tỉ lệ đồng hợp tử, dẫn đến mất đa dạng di truyền và giảm khả năng sinh sản.