Liệt kê các đơn vị kiến thức tiếng Việt được học trong học kì 1 và cho ví dụ để hoàn thành bảng sau (làm vào vở): 

Bài 

Kiếnthứctiếng Việt tronghọckì 1 

Vídụ 

1 

- Biệnphápchơichữ: biệnpháptutừsửdụngâmthanh, từngữđểtạora ý nghĩabấtngờ, thúvị, làmtăngsứchấpdẫnchovănbản. 

- Điệpthanh: làbiệnpháptutừlặplạithanhđiệu(thườnglàthanhbằng hay thanhtrắc) nhằmmụcđíchtạonênnhạctính, tăngtínhtạohìnhvàsứcbiểucảmchovănbản. 

- Điệpvần: làbiệnpháptutừlặplạinhữngâmtiếtcóvầngiốngnhaunhằmmụcđíchlàmtắngsứcbiểucảmvànhạctínhchovănbản.  

- Ruồiđậumâmxôiđậu. 

- Khítrờiquanhtôilàmbằnglơ 

Khítrờiquanhtôilàmbằngthơ.  

(Xuân Diệu, Nhị hồ) 

Lábàngđangđỏngọncây 

Sếugiangmanglạnhđang bay ngangtrời. 

(Tố Hữu, Tiếnghát sang xuân) 

2 

Cáchthamkhảo, tríchdẫntàiliệuđểtránhđạovăn 

Phầntríchdẫncóthể bao gồmcácnội dung sau: ý tríchdẫn (lờinói, ý tưởng, quanđiểm,...), tácgiả, têntácphẩm/ côngtrình, nhàxuấtbản, nơixuấtbản, nămxuấtbản.  

Đặng Thùy Trâmtừngviết: “Đờingườiphảigặpgiôngtốnhưngkhôngđượccúiđầutrướcgiôngtố”. 

3 

Phương tiện phi ngônngữ 

Trong vănbảnthông tin, ngườiviếtthườngsửdụngphươngtiện phi ngônngữ (hìnhảnh, đồthị, sơđồ, bảngbiểu, bảnđồ,...) đểtrìnhbàythông tin mộtcáchtrựcquanvàlàmnổibậtnhữngthông tin quantrọng. Ngoàira, trongmộtsốtrườnghợp, phươngtiện phi ngônngữcóthểcungcấpthêmthông tin vềđốitượngchưađượcthểhiệnbằngphươngtiệnngônngữ. 

Vídụ, sơđồkhu di tíchthànhCổ Loa tronghìnhsauđãcungcấpthông tin chi tiếtvềkiếntrúccủathànhCổ Loa mộtcáchtrựcquan, ngắngọn; làmnổibậtthông tin quantrọng“thànhCổ Loa làmộtphòngtuyếnbảovệkiêncố, khôngthểđánhtừngoàivào”; cungcấpthêmthông tin chưađượctrìnhbàybằngphươngtiệnngônngữ (vịtrícủanhữngđình, chùa, đền, xómlàngvàcầutrongthànhCổ Loa). 

Sơđồkhu di tíchthànhCổ Loa 

4 

* Lờiđốithoạivàđộcthoại  

- Lờiđốithoạitrongvănbảntruyệnlàlờithoạigiữacácnhânvật, thểhiệnnội dung giaotiếpcủahọtrongsựluânphiên(ngườinóivàngườinghe) đổivaichonhau.  

- Lờiđộcthoạitrongvănbảntruyệnlàlờinhânvậttựnóivớimình, thườngdướidạnglờinóithầmtrongđầu (độcthoạinộitâm). 

* Cáchdẫntrựctiếp, cáchdẫngiántiếpvàviệcsửdụngdấucâu 

Trong giaotiếp, tuỳvàotìnhhuốngcụthể, ta cóthểdẫnlạilờinói hay ý nghĩcủamộtngườinàođótheocáchdẫntrựctiếphoặcdẫngiántiếp. 

Dẫntrựctiếplànhắclạinguyênvănlờinói hay ý nghĩcủamộtngười/ mộtnhânvật. Phầndẫntrựctiếpthườngđượcđặttrongdấungoặckép. 

- Ví dụ đối thoại: 

Mẹtôinói: 

– Con hãynghỉngơivàihôm, đithămcácnhàbà con mộtchútrồicùngmẹ con mìnhlênđường. 

– Vâng. 

- Vídụđộcthoại: 

Ông Hai trảtiềnnước, đứngdậy, chèmchẹpmiệng, cườinhạtmộttiếng, vươnvainói to: 

– Hà nắnggớm, vềnào…. 

(Làng – Kim Lân) 

- Vídụđộcthoạinộitâm:  

Nhìnlũ con, tủithân, nướcmắtônglãicứgiànra, Chúngnócũnglàtrẻ con làng Việt gianđấy ư? Chúngnócũngbịngười ta rẻrúnghắthủiđấy ư? Khốnnạn, bằngấytuổiđầu… 

(Làng – Kim Lân) 

- Vídụvềlờidẫntrựctiếp: 

Ngườinói: “Tôirấtthíchphimmớicủađạodiễnnổitiếngnày, nóthậttuyệtvờivàđầycảmxúc.” 

Lờidẫngiántiếp: Ngườinóichobiếtrằngông ta rấtthíchphimmớicủađạodiễnnổitiếngvàchorằngnóđầycảmxúc. 

5 

Điểntích, điểncốđượchiểulàsựviệc, câuchữtrongsáchxưa, đượcdẫnlạimộtcáchcôđúctrongtácphẩmvănhọc. 

“Trải qua mộtcuộcbểdâu 

Nhữngđiềutrôngthấymàđauđớnlòng” 

“Bểdâu” làbiếnthểcủađiểncốnguyêngốc “thươnghải tang điền”,chỉsựthayđổicủacuộcđời.