Làm rõ đặc điểm của hài kịch qua các văn bản trong Bài 2.

* Đặcđiểmcủahàikịch: 

- Hàikịchsửdụngtiếngcườiđểchếgiễu, phêphán, châmbiếm, đảkíchnhữngthóihưtậtxấu, cáinhốnhăng, lốbịch, kệchcỡm, lỗithời,... trongđờisống. 

VD: Tácphẩm “Quan thanhtra”, tiếng cười trong đoạn trích đã lên án thói hư tật xấu của bọn quan lại, lộ rõ bản chất của người cầm quyền. Bởi vậy thông qua tiếng cười đã đưa đến nhiều giá trị. Tiếngcườibộc lộ sự ngu dốt và nạn tham nhũng của giới cầm quyền 

- Xungđộttronghàikịchthườnglàmâuthuẫngiữacáixấu (cáithấphèn) vớicáitốt (cáiđẹp, cáicaocả), cũngcókhilàmâuthuẫngiữacáixấuvớicáixấu. 

VD: Trong Người lái buôn thành Vơ-ni-dơ, xung đột xảy ra giữa hainhânvậtđạidiệnchohaitrườngphái : Sai-lốc và Antonio. Sai-lốcđạidiệnchosựxấu xa, tínhtoán, gianmanh >< Antonio đạidiệnchochínhtrực, lươngthiện, tốtbụng. 

- Nhânvậttronghàikịchthườngcósựkhôngtươngxứnggiữathựcchấtbêntrongvàhànhđộngbênngoài, giữasuynghĩvàhànhđộng, lờinóivàviệclàm, phẩmchất, nănglựcvàvịtríxãhội,... hoặccóthóiquen, tínhcách, ứngxử,... tráivớilẽthường; vìvậythườngtrởnênlốbịch, hàihước, đángcười. 

VD: Trong Người lái buôn thành Vơ-ni-dơ, Sai-lốc không có sự tương xứng giữa thực chất bên trong và hành động bên ngoài. Ông ta ra vẻ như mình là một người đề cao công lý, công bằng và luật lệ nhưng thực chất bên trong ông ta chỉ muốn thực hiện mục tiêu ích kỉ cá nhân của mình, đó là giết Antonio. 

- Hànhđộngtronghàikịchlàtoànbộhoạtđộngcủanhânvật (lờithoại, cửchỉ, điệubộ, hànhvi,...) tậptrungbộclộthóitật, tínhcáchđángcườicủanhânvậthàikịch. 

VD: Trong đoạntríchTiền tội nghiệp của tôi ơi, cáchoạtđộngcủanhânvậtnhằmtậptrungbộclộthói hà tiện, keo bẩn, tham lam. Như việc vừa muốn cất tiền vừa muốn sinh lời. Vì nỗi sợ lộ chỗ giấu tiền quá lớn mà tự mình suy nghĩ và nói ra chỗ giấu tiền, điều muốn cất giấu lại nói ra mồm. Thậm chí trong cách chọn nơi giấu tiền đã là yếu tố gây hài khi ông ta nghĩ rằngcác loại tủ sắt đều đáng ngờ, vì vậy chôn tiền ngoài vườn an toàn hơn cất ở tủ sắt. 

- Ngônngữtronghàikịch bao gồmlờithoại(đốithoại, độcthoại, bàngthoại) vàchỉdẫnsânkhấu. Tácgiảthườngsửdụngngônngữgầnvớiđờisốngvàcácbiệnphápnhư: chơichữ, nóilái, nóilắp, nhại,… 

VD :TácphẩmLoạnđếnnơirồi, rấtnhiềucâuthoạicóchỉdẫnsânkhấunhư : 

“Bà Xoa (vồnvã) Thếnào…đãlâukhôngvề..” 

“Mai (nóitừdưới) Con đươngdởtay.” 

- Kếtcấucủavănbảnhàikịchcũngđược chia thànhcáchồi, lớp, cảnh,... Hệthốngnhânvậtđượctổchứctheoquanhệđốilậpđểlàmnổibậtxungđột. 

VD: Trong hàikịch Quan thanhtra, đượctríchtừlớp VIII củavởkịch. Cuốitácphẩm, cósựxuấthiệncủa “lớpcuốicùng”. Trong đoạntríchcũngcó chia racáchồi, cáclớp.