Hãy tìm thêm một cặp từ trái nghĩa trong bài thơ và phân tích ý nghĩa của cặp từ đó trong việc khắc họa cuộc sống của nhân dân.
- Cặp từ trái nghĩa: khi xưa – giờ.
- Phân tích:
+ Khi xưa” đại diện cho quá khứ gian khổ, tối tăm, thiếu thốn mọi bề
“Khi xưa lên núi không đường”
→ Gợi lên hình ảnh bản mường biệt lập, hoang vu, người dân sống trong cảnh cô lập, cơ cực, không có đường sá, không có liên lạc với thế giới bên ngoài.
+ “Giờ” thể hiện hiện tại tươi sáng, đổi thay nhờ ánh sáng cách mạng và công lao của Bác Hồ:
“Giờ anh lên núi bản mường đợi anh”
→ Cho thấy bản làng giờ đã có đường đi, có người dân đón cán bộ lên, có sự kết nối, giao lưu, và đặc biệt là có niềm vui, sự chủ động, đoàn kết và lòng biết ơn.
=> Cặp từ “khi xưa” – “giờ” làm nổi bật sự tương phản giữa quá khứ nghèo khổ và hiện tại đổi mới, từ đó ca ngợi công lao của Bác Hồ và cách mạng trong việc làm thay đổi cuộc đời người dân miền núi. Đồng thời, thủ pháp đối lập này cũng tăng sức gợi hình, gợi cảm cho bài thơ, khiến người đọc cảm nhận rõ hơn niềm hạnh phúc chân thành của nhân dân trước sự đổi đời.