Giải thích hiện tượng dòng áp suất dương và dòng áp suất dương đảo chiều?

5/12

(1,5 điểm)

a) Giải thích hiện tượng dòng áp suất dương và dòng áp suất dương đảo chiều?

b) Bảng số liệu dưới đây thể hiện các giá trị của thế nước và các thành phần của nó được đo trên một cây gỗ có chiều cao 11 m, sống ở cạn. Vị trí của các lá được đo cách mặt đất 10 m, rễ gần mặt đất và các vùng đất gần rễ.

Bảng 5. Thế nước và các thành phần của nó (đơn vị: MPa)

Vị trí	Thế nước (Ψw)	Thế áp suất (Ψp)	Thế thẩm thấu (Ψs)	Thế trọng lực (Ψg)	Thế nước ở pha khí
Không khí bên ngoài (độ ẩm tương đối = 50%)	–95,2				–95,2
Khoang khí bên trong lá	–0,8				–0,8
Thành tế bào nhu mô lá	–0,8	–0,7	–0,2	0,1
Không bào tế bào nhu mô lá	–0,8	0,2	–1,1	0,1
Mạch gỗ trong lá	–0,8	–0,8	0,0	0,1
Mạch gỗ rễ (gần mặt đất)	–0,6	–0,5	–0,1	0,0
Không bào tế bào rễ (gần mặt đất)	–0,6	0,5	–1,1	0,0
Đất tiếp giáp với rễ	–0,5	–0,4	–0,1	0,0
Đất cách rễ 10 mm	–0,3	–0,2	–0,1	0,0

Hãy giải thích số liệu trong Bảng 5.

Nhập câu trả lời ở đây

0/3000 ký tự

Giải thích

- Dịch phloem di chuyển qua ống rây bằng vận chuyển dòng khối nhờ áp suất dương gọi là dòng áp suất dương. Dòng áp suất dương hình thành do sự nạp đường và các chất tan khác vào ống rây làm giảm thế nước trong yếu tố ống rây. Kết quả làm ống rây hấp thụ nước nhờ thẩm thấu. Dòng áp suất dương có tác dụng vận chuyển các chất từ cơ quan nguồn đến cơ quan dự trữ.

- Hiện tượng đảo chiều áp suất dương: Xảy ra ở mạch rây vận chuyển các chất ngược lại từ cơ quan dự trữ đến cơ quan nguồn do ở các cây già hoặc trong một số điều kiện nhất định (Cây trải qua mùa đông rụng lá). Khi đó sản phẩm quang hợp không đủ cung cấp đường cho các hoạt động của cây buộc phải lấy từ cơ quan dự trữ lên.

0,5

Thế nước hình thành từ tổng thế năng các thành phần, trong đó:

- Thế năng trọng lực: Là áp suất dương nhưng không đáng kể. Thế trọng lực ở phần dưới thân bằng 0, ở các vị trí trên cao tăng không đáng kể (0,1)

- Thế năng chất tan: Luôn có giá trị âm. Có hai vị trí thế năng chất tan rất âm (-1,1) là không bào lá, vì quá trình quang hợp tạo ra đường tích lũy vào trong không bào và không bào rễ do không bào rễ tích lũy các chất tan: khóang lấy từ đất, các sản phẩm quang hợp từ lá, ngoài ra rễ cũng tạo ra mộ số chất hữu cơ tích lũy vào trong không bào.

- Thế áp suất: Hình thành do TB hút nước tạo áp lực lên thành mạch, sinh ra phản lực làm TB ngừng hút nước. Các vị trí khác thế áp suất có giá trị âm riêng ở hai vị trí: không bào rễ và không bào lá thế áp suất có giá trị dương.

à Thế năng ở các vị trí nói trên bằng tổng thế năng các thành phần, giảm dần từ rễ lên lá. Đặc biệt từ KK lá là -0,8 ra ngoài không khí là – 95,2. Chênh lệch thế nước lớn giúp cây có thể vận chuyển nước và ion khoáng từ rễ lên lá với tốc độ cao.