Em hãy quan sát hình ảnh dưới đây để xây dựng bài thuyết trình về sự thích ứng và ý nghĩa
(*) Bàithuyếttrìnhthamkhảo
Thếgiớikhôngngừngvậnhànhthayđổimỗingàyvà con ngườichúng ta cũngvậy. Khi đứngtrướccùngmộtvấnđề, mỗingườilạichọnchomìnhmộtcáchứngxử, xửlýkhácnhau, nênthayđổithếgiới hay làthayđổibảnthânmình, đâylàcâuhỏimànhiềungườibănkhoănkhichạmvàovấnđềcủacuộcsống, làcâuhỏiluôncanhcánhtronglòngbấtcứ ai. Thếnhưng, khôngphải ai cũnghiểurằng, hoàncảnhsinhralàđểthửthách con người ta, thayđổibảnthân, thayđổiquanniệmcủamìnhđểphùhợpvớihoàncảnhmớilàđiềulàmchochúng ta khácbiệtvàtốtđẹphơn.
Cuộcsốnglàbứctranhtổnghòacủamuônvànmàusắc, hìnhdạng, vàchúng ta làmộtmộtmàusắc, mộthìnhtháitrongbứctranhđó. Vìthếcủachúng ta trongbứctranhđóchỉlàmộtchấmnhỏxíuvà ai cũngmongtạođượcmộtdấuấnthậtđậmnétcủariêngmình. Thếnhưng, khôngphải ai cũngcóthểlàmđượcđiềuđó, bởiđểlàmđược, ta cầncósựthayđổimạnhmẽ, quyếtliệt ở bảnthânmình. Bởihoàncảnhcóthểgiốngnhau, nhưngcáchgiảiquyếtcủamỗingườilạikhácnhauvàcáchgiảiquyết, xửlýtìnhhuốngấychínhlàmộtcáchđểchúng ta tạonêndấuấncủariêngmình. Nếuhiệntạibạnđangbănkhoăntựhỏi, nhưthếnàolàthayđổi, kháiniệmcủathayđổilàgìthìhãycùngnhautìmhiểuđiềunàynhé!
Thay đổitrongtiếng Anh đượcgọilà Change cónghĩalàmộthiệntượng, mộtquátrìnhnàođókhônglặplạihiệntượng hay quátrìnhtrướcđấy, làđổimới, khácbiệt. Như trongchúng ta, mỗitếbàoluônđượcthaymớimỗingày, đólàmộtsựthayđổi, tuyrằngchúng ta khôngthểnhìnthấynhưngchúngluônvậnhànhđểduytrìcơthểchúng ta. Thay đổiđểphùhợpvớihoàncảnhtứclàmỗi con ngườichúng ta phảiluônđổimớiđểphùhợpvớimôitrườngsống, điềukiệnsống, đểpháttriểntốthơn, đểhoànthiệnbảnthânmìnhvàsaucùnglàđểcuộcsốngcủachúng ta thêmphầntốtđẹphơn. Cóthểnói, kháiniệmthayđổicólẽkhôngcònquá xa lạ, thếnhưng, việcthựchiệnthayđổi, hiểuđượctầmquantrọngcủaviệcthayđổibảnthânthìkhôngphải ai cũnglàmđược.
Cuộcsốnglàsựbiếnchuyểnmỗingày, ngàyhôm nay khácngàyhôm qua vàkhácnhữngngàysauđó. Chúng ta khôngthểápdụngmộtcáchxửlýlặplạiliêntụcgiốngnhaumàmongchờnhữngkếtquảkhácnhau, lầnsautốthơnlầntrướcđược. Đểthíchnghitrongcuộcsốngnày, hãybiếnđổibảnthânsaochophùhợpvớihoàncảnhcủachínhmình! Thay đổigiúp con người ta trởnênchủđộngtronghoàncảnh, tiếnbộhơnnhờnhữngđổimớitrongcáchsống, trongsuynghĩ, tạonênnhữnggiátrịtíchcựchơntrongcuộcsống. Cóthểbạnchorằng, chỉđơngiảnlặplạinhữngviệclàmnhưtrước, mỗingàyđềutrải qua nhưvậylàđượcthìliệucuộcsốngcủabạncóphongphú, cótươiđẹpnhưbạnmongmuốn hay không? Hay làbạnsẽphảitrải qua nhữngthángngàyđơnđiệu, mònmỏivàvô ý nghĩa, sốngmộtkiếp "đờithừa"? Cócâudanhngônnướcngoàinóirằng: "Cónhữngngườichết ở tuổihaimươibảynhưngđếnnămbảymươituổimớiđượcđemchôn", bạncóhiểu ý nghĩacủacâunóinàykhông? Cuộcsốngluônthayđổi, vậynên con ngườicũngphảithayđổilinhhoạtđểthíchnghivớicuộcsống, nếucứquẩnquanh, sốngmộtcuộcđờinhàmchánthìbạnđã “sốngmòn” rồi, chỉlàthânxáccòntồntạimàthôi. Nếunhưbạnrơivàohoàncảnhbếtắc, liệubógốingồikhóclóccógiúpbạncảithiệnđượctìnhhình, cólàmhoàncảnhkhácđichăng? Không, khôngcómộtđiềugìthayđổinếunhưchínhbạnkhôngđứnglênmàđổithaynó.
Cuộcsốnglàmộtquátrình, một con đườngđầynhữngchông gai, thếnhưngkhôngphải ai cũngbướcđượctớiđích, chạmđượcđỉnhvinhquang. Hoàn cảnhcóthểđượcđịnhsẵn, thếnhưngbảnthânbạnnhưthếnào, bạnmớilàngườihiểurõnhất, nên hay khôngnênthayđổibảnthânchophùhợpvớihoàncảnh! Người ta nóirằngkhiThượngĐếđónglạimộtcánhcửathìNgườisẽmởramộtcáchcửakhác, thếnênkhiviệcgìđóxảyđến, đóchỉlàbướckhởiđầu, làthửtháchcholòng can đảmvànỗlựccủachúng ta. Mọinỗlựcbạnlàmhôm nay đềusẽđemlạiquảngọtvàongàysauđó, dànhthờigianđểphànnànvềhoàncảnh, chi bằnghãydànhthờigianđểnỗlựclàmviệcvàhọctậpnhiềuhơn. Hạnhphúc, tráingọtchỉđếnkhi ta ngừngviệcdậmchân, thanvãncuộcđời, hãytạonênkhácbiệtbằngsựthayđổicủamìnhđừngđểngàysaulàmộtngàytiếcnuốivềđãkhônglàmđiềuxứngđáng. Thếnhưng, khôngítnhữngngườikhigặpnghịchcảnh, điềuđầutiênhọnghĩtớilàthayđổihoàncảnh, mongmuốncóđượchoàncảnhtốthơn, chứkhôngphảilàsựthayđổibảnthânmìnhđểphùhợpvớihoàncảnhđó. Họkhônghềbiếtrằng, hòamìnhvàothếgiới, thayđổiquanniệmcủamình, tìmrasứcmạnhnộitạicủabảnthânmớilàcáchthứchoànhảochoviệcthayđổicuộcđờimình. Quảlàvậy, thayđổibảnthân, liênkếtvớitậpthểlàcáchthứcđểchúng ta nhậnlạinhữngđiềukìdiệutrongcuộcsống. Vậynên, đừng lo lắngtìmcáchthayđổithếgiớimàhãytìmcáchđểbảnthânmìnhphùhợpvớithếgiớiđó.
Muốnthayđổibảnthânchophùhợpvớithếgiới, hãybắtđầuthayđổitừnhữngviệclàm, thóiquennhỏnhất, thayđổitừlượngchođếnchấtđểtrởthànhmộtphiênbảntốthơncủabảnthânmình ở hoàncảnhhiệntại. Thay đổivềchấtlàcáchthứcthayđổivềtưduy, vềsuynghĩ, thayđổinhữngthóiquentrongcuộcsốnghàngngàyđểtạonênnhữngthayđổitíchcựchơncủabảnthân. Nếubạncònbănkhoănvềcáchthứcthayđổibảnthânmìnhthìhãynhậnđịnhvềhoàncảnhxungquanhbạntrướckhiquyếtđịnhthayđổibảnthân. Bởisựthayđổibảnthâncủabạnphảiphụthuộcrấtnhiềuvàocácyếutốxungquanh.
Marth Washington đãtừngnóirằng: "Phầnlớnhạnhphúcvàđaukhổcủachúng ta phụthuộcvàocácđịnhhướngchứkhôngphảihoàncảnh", hoàncảnhchỉlàđiềukiệnđểchứngtỏnănglựccủachúng ta màthôi. Hãynhìnrathếgiớixem, hãynhìnvàotấmgươngcủa Stephen Hawking - ngườiđãđặtnềnmóngcho khoa họcvũtrụ, nhàvậtlýlýthuyếtnổitiếngnhất. Chúng ta khôngthểnóirằng Hawking cómộthoàncảnhthậttốtđểtạonênmộtcánhânxuấtsắcđếnnhưthế. Bởicuộcđờicủa Hawking làmộtchuỗinhữngsónggióbấtngờ. Nămhaimươimốttuổi, ở cáituổicó bao hoàibãovàướcmơthìôngbịchẩnđoánchỉcòncóthểsốngđượchainămnữa, sứckhỏecủaôngbịsuygiảmnghiêmtrọng. Nếuđặtchúng ta vàohoàncảnhđó, khiđượcchẩnđoánchỉcòncóthểsốngđượcthêmhainăm, chúng ta sẽnhưthếnào? Chúng ta sẽgàokhóc, bấtlực, tuyệtvọng hay thậmchínảnlòngmàsuynghĩđếnnhữngđiềutiêucựcchăng? Phảilàmộtngườibìnhthường, chắchẳn ai cũngsẽrơivàotrầmcảmnhưthế. Và Hawking cũngchẳngphảingoạilệ, ôngrơivàotrạngtháitrầmcảm, cảmthấycuộcsốngchỉlàmộtchuỗinhữngngàydàivônghĩa. Thếnhưng, ở trongcáihoàncảnhđó, ôngmớinhậnrađượccái ý nghĩacủacuộcđời, ôngnhậnramìnhcầnlàmnhiềuhơnđểkhẳngđịnhđược ý nghĩa, giátrịcủabảnthân. Vậylàôngthayđổisuynghĩcủamình, bắtđầutrởthànhmộtnghiêncứusinh, nghiêncứuvềnhữngđịnhluậtvũtrụvàcuốicùnglàsựrađờicủacácđịnhlývũtrụ, thuyếtlượngtửnổitiếngthếgiới, chứngminhtêntuổicủa Hawking. Nếutrongthờiđiểmđó, Hawking khôngthayđổisuynghĩcủamình, chìmđắmtrongnỗituyệtvọngcủahoàncảnhthìliệuôngcóthểtìmđượcgiátrịvĩđạicủabảnthânmình hay chăng?
Hoàn cảnhcóthểkhôngchophépbạncóđượchạnhphúcnhưmongmuốn, nhưngthayđổibảnthântốthơncũnglàmộtcáchđểvươntớiướcmơcủamình. Trí tuệthôngminhnếucóthểđiliềnvớimộtcơthểkhỏemạnhsẽcóthểpháthuyhếtđượckhảnăngcủamình. Hãytậpchomìnhnhữngthóiquentốtnhưtậpthểdục, ngủsớm, khôngsửdụngquánhiềuđiệnthoạithôngminh hay máytínhsẽlànhữngđiềugiúpcơthểcủachúng ta khỏemạnhvàxinhđẹphơn. Thay đổitoàndiện, vềchấtvềlượnglàđiềutấtyếu, đừngnêncốgắngthayđổihoàncảnh, bởihoàncảnhlàyếutốchung, làngoạicảnhtácđộng, hãybắtđầutừviệcthayđổibảnthânmìnhđểlàmchocuộcsốngcó ý nghĩahơn.
Ngày nay, đạibộphậnnhữnglớpthanhthiếuniên ý thứcđược, hiểuđượcgiátrịcủaviệcthayđổibảnthânmìnhchophùhợpvớihoàncảnhđểcóthểpháthuyđượctốtnhấtnănglựccủamình. Thếnhưngbêncạnhđó, cònmộtbộphậnnhỏkhônghiểuđượcgiátrịcủaviệcthayđổi, họbănkhoănđổlỗichohoàncảnhgâyrakhókhănchohọ, họthấtvọngvớihoàncảnhmàsađọachínhbảnthânmình. Nhữngthanhniênmớichỉmườibamườibốntuổi, thếnhưngđãchơibời, hútchích, nghiệnngập, ham game màbỏhọc, trởthànhnhữngtộiphạmcướpgiật, ăncắp. Khi đượchỏi, họđổchohoàncảnh, nóirằngcuộcsốngquákhókhănnênmớitrởnênnhưthế, nhưngtạisaohọkhôngthểhọctheo Stephen Hawking, họctheonhữngtrạngnguyênnổitiếngnhư Mạc Đĩnh Chi, Nguyễn Hiền, thayđổi, thíchnghivớihoàncảnhđểtrởthànhphiênbảntốtnhấtcủabảnthânmình? Họchỉbiếtthấtvọng, đổlỗichohoàncảnh, chobốmẹ, thựctạimàkhônghiểurằngtấtcảđềunằmtrongsuynghĩvàtầmtaycủahọ.
Thay đổibảnthânchophùhợpvớihoàncảnhlàmộtđiềucựckỳcầnthiếttrongcuộcsống. Bởikhông ai cóhoàncảnhgiống ai, khôngphải ai cũngcóđượcmộthoàncảnhtốtđểmàtự do pháttriểnbảnthânmình, thếnhưngviệclựachọnthayđổibảnthân, thayđổiquanniệmlạilàđiềunằmtrongtầmtaybạn. Thay đổilàcáchthứcchúng ta hòanhậpvàocuộcsống, đểtrởnênhoànthiệnhơn, tốtđẹphơn. Cuộcsốngthayđổimỗingày, con ngườicũngphảithayđổi. Hoàn cảnhlàthửthách, lànơithửthách ý chí, lòngkiênnhẫncủachúng ta. Vậynênhãytìmhiểuhoàncảnhvàthayđổibảnthânmìnhsaochophùhợpvớihoàncảnhđóđểsaunàykhôngphảihốihậnvềnhữnggìđãxảyravàcũnglàđểtrởthànhmột con ngườicógiátrịđúngnhưcâunói "Tôithayđổiđểtrởthànhphiênbảntốtnhấtcủachínhtôi".
