Dựa vào nội dung đoạn trích từ truyện ngắn Người thợ bạc ở phố cũ của Ma Văn Kháng, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) nêu cảm nhận về thái độ của nhân vật ông lão
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn.
Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn.
Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp, móc
xích hoặc song hành.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:
Nêu cảm nhận về thái độ của nhân vật ông lão Chư trước tình huống phát hiện ra mình
đã bị lừa (bị đưa đồng mạ bạc thay cho bạc thật). Qua đó, làm rõ giá trị nhân văn mà nhà
văn muốn gửi gắm thông qua cách ứng xử này của nhân vật.
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận.
- Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận.
- Sắp xếp được hệ thống ý hợp lí theo đặc điểm bố cục của kiểu đoạn văn.
Sau đây là một số gợi ý:
1. Mở đoạn:
• Giới thiệu khái quát nội dung tình huống mà ông lão Chư gặp phải trong đoạn trích:
Ông bị lừa vì nhận phải đồng mạ bạc thay vì bạc thật.
• Nêu khái quát thái độ của ông lão Chư sau khi phát hiện ra sự thật: Thay vì căm phẫn,
ông tự trách mình và quyết định sửa chữa sai lầm.
2. Thân đoạn:
a. Thái độ của ông lão Chư trước tình huống bị lừa
• Tâm trạng ban đầu: Ông lão Chư cảm thấy thất vọng và buồn bã khi nhận ra sự lừa dối, biểu hiện qua trạng thái “ngồi lặng lẽ trong đêm” và buồn thấu gan ruột.
• Sự tự chịu trách nhiệm: Thay vì oán giận người khác, ông lại cho rằng lỗi là của mình
(“Lỗi tại ta!”), thể hiện sự bình tĩnh, tinh thần lạc quan, thái độ tích cực và tâm hồn cao
thượng trong việc nhận trách nhiệm về mình.
b. Giá trị nhân văn của tác phẩm
• Lòng nhân hậu và tinh thần trách nhiệm: Ông lão Chư không chỉ là người thợ bạc có
tay nghề mà còn là người có tấm lòng nhân ái. Ông luôn muốn đem lại niềm vui và hạnh
phúc cho người khác, sẵn sàng chịu thiệt để sửa chữa sai lầm, không để cô dâu trẻ chịu
thiệt thòi trong ngày trọng đại.
• Thái độ lạc quan trước khó khăn, nghịch cảnh: Cách ông không chùn bước trước hoàn
cảnh trớ trêu, mà bình tĩnh đối diện và lựa chọn thái độ tích cực là thông điệp mà nhà
văn muốn gửi gắm vào tác phẩm.
3. Kết đoạn:
• Khẳng định: Thái độ của ông lão Chư phản ánh một giá trị nhân văn sâu sắc, rằng
trong cuộc sống, con người đôi khi gặp phải những hoàn cảnh trớ trêu nhưng luôn ứng
xử với nó bằng một thái độ bao dung, tích cực, một tinh thần trách nhiệm cao.
d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau:
- Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn
đề nghị luận.
- Trình bày rõ quan điểm về hệ thống các ý.
- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp
nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.
đ. Diễn đạt
Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.
e. Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.
Đoạn văn mẫu
Truyện ngắn “Người thợ bạc ở phố cũ” của nhà văn Ma Văn Kháng là một câu
chuyện cảm động, biểu lộ được những giá trị nhân văn sâu sắc. Cách ứng xử của nhân
vật ông lão Chư trong tác phẩm đã được tác giả thể hiện thật cảm động, chân thật và sâu
lắng. Người thợ bạc đã gặp phải một tình huống vô cùng éo le: ông bị lừa vì nhận phải
đồng mạ bạc thay vì bạc thật “Chao ôi! Vậy mà cái hạnh phúc tưởng đã cầm chắc trong
tay lại hóa ra tuột mất”. Trong hoàn cảnh biết mình bị lừa lẽ thường thấy con người sẽ
rơi vào tâm trạng bực bội, khó chịu và tìm cách để phân giải, đòi lại công bằng. Mặc dù
có chút hụt hẫng, “buồn thấu gan ruột” nhưng ông đã lựa chọn một lối hành xử thật
bình tĩnh và từ tốn. Thay vì căm phẫn, ông tự trách mình và quyết định sửa chữa sai
lầm. “Ông cúi xuống đốt lò, đặt âu. Lấy mấy đồng bạc trắng của mình ra, ông đặt vào âu...”. Chi tiết ông lẩm bẩm: “Lỗi tại ta! Lỗi tại ta!...Ta lầm lỗi, ta phải đền bù” đã cho thấy tinh thần trách nhiệm của ông lão. Ông còn là một người có trái tim nhân hậu, nghĩ cho người khác. Từ đó, nhà văn đã gửi gắm thông điệp có ý nghĩa nhân văn sâu sắc trong
cuộc sống cần có tinh thần trách nhiệm, nhìn nhận bản thân mình cũng như có tấm lòng
yêu thương, biết nghĩ cho người khác. Điều đó sẽ thay đổi góc nhìn của con người để
hướng con người tới những giá trị tốt đẹp, ý nghĩa, tích cực hơn.