Đọc đoạn tư liệu kết hợp với kiến thức đã học, anh (chị) hãy trả lời các câu hỏi dưới đây:

a) Câu nói trên của ai và được ra đời trong hoàn cảnh nào? Nó thể hiện ý nghĩa tư tưởng và giá trị biểu tượng gì trong cuộc kháng chiến?

- Câu nói trên của Trần Bình Trọng.

- Bối cảnh: Năm 1285, nhà Trần tiến hành cuộc kháng chiến chống Nguyên - Mông lần thứ hai. Trần Bình Trọng tham gia đánh giặc và bị bắt, khi bị dụ hàng, ông đã khẳng khái đáp lại: “Ta thà làm ma nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc!". Sau đó, ông bị giặc xử tử.

* Ý nghĩa tư tưởng:

- Tinh thần bất khuất trước kẻ thù: dù bị bắt, đe dọa hay dụ dỗ nhưng vẫn không khuất phục, giữ trọn khí tiết của người Việt.

- Khăng định lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc: đặt danh dự dân tộc lên trên mạng sống cá nhân, thể hiện tinh thần “thà chết vinh hơn sống nhục".

* Giá trị biểu tượng:

- “Tổ quốc trên hết, dân tộc trên hết": khắc họa rõ tinh thần “Nam quốc sơn hà”; thà chết trên quê hương còn hơn làm tay sai cho giặc ngoại bang; truyền cảm hứng yêu nước, ý chí chiến đấu cho quân dân Đại Việt.

b) Rút ra bài học:

- Về tinh thần dân tộc: cần khơi dậy lòng yêu nước, trung thành tuyệt đối với tổ quốc; phát huy tinh thần tự lực, tự cường trong xây dựng và bảo vệ đất nước.

- Về chủ quyền quốc gia: xác định tư tưởng độc lập là cao quý, thiêng liêng nhất; sẵn sàng làm tất cả để bảo vệ chủ quyền, không chấp nhận bị đồng hóa hay phụ thuộc.

- Về danh dự quốc gia: đề cao danh dự - không chỉ là của cá nhân mà còn là danh dự của dân tộc; phẩm chất “sống làm người Việt, chết làm hồn thiêng sông núi” là tấm gương sáng ngời cần học tập.

* Liên hệ thực tiễn - bảo vệ chủ quyền, biển đảo hôm nay: Nếu học sinh trình bày được những nội dung dưới đay thì cong điem thưởng 0,25/ý nhưng không vượt quá tổng điểm của câu 1b.

- Giữ vững lập trường “không nhân nhượng chủ quyền” trước mọi hành động xâm phạm; Đấu tranh, phản bác luận điệu sai trái, bảo vệ sự thật lịch sử; Khẳng định chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa là một phần máu thịt của Tổ quốc.