Đề thi Đánh giá năng lực ĐHQG Hà Nội form 2026 có đáp án (Đề số 19)

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi: Dòng sông lặng ngắt như tờ, Sao đưa thuyền chạy, thuyền chờ trăng theo. Bốn bề phong cảnh vắng teo, Chỉ nghe cót két tiếng chèo thuyền nan.

132/235

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

Dòng sông lặng ngắt như tờ, 

Sao đưa thuyền chạy, thuyền chờ trăng theo.

Bốn bề phong cảnh vắng teo, 

Chỉ nghe cót két tiếng chèo thuyền nan.

Lòng riêng, riêng những bàn hoàn, 

Lo sao khôi phục giang san Tiên Rồng.

Thuyền về, trời đã rạng đông, 

Bao la nhuốm một màu hồng đẹp tươi.

(Hồ Chí Minh, Đi thuyền trên sông ĐáyHồ Chí Minh - Thơ, NXB Văn học, Hà Nội, 1970)

Trong ngữ cảnh bài thơ, từ “bàn hoàn” gần nghĩa nhất với cách hiểu nào sau đây?

Day dứt, lo lắng xen lẫn hy vọng

Lưu luyến, tiếc nuối pha chút băn khoăn

Trăn trở, suy tư không nguôi về một nỗi niềm lớn

Bối rối, xao động trước điều đang diễn ra

Giải thích

Phương pháp giải:

Căn cứ vào ngữ liệu

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi đơn

Giải chi tiết:

- Phân tích suy luận

Câu thơ “Lòng riêng, riêng những bàn hoàn / Lo sao khôi phục giang san Tiên Rồng” cho thấy “bàn hoàn” không chỉ là một cảm giác thoáng qua mà là trạng thái tâm trí sâu lắng, kéo dài. Đặt trong bối cảnh, tâm trạng nhân vật trữ tình hướng trọn về vận mệnh đất nước, vừa lo lắng vừa suy nghĩ liên tục về cách khôi phục giang sơn. Sắc thái này thiên về “trăn trở, suy tư không nguôi” hơn là “bối rối” hay “lưu luyến”.

- Phân tích loại trừ

+ A: Dễ gây nhầm vì có yếu tố “day dứt, lo lắng” tương đối sát nghĩa, nhưng việc thêm “hy vọng” khiến nghĩa lệch, bởi câu thơ tập trung vào nỗi lo và suy tư, chưa bộc lộ cảm xúc hy vọng rõ rệt.

+ B: “Lưu luyến, tiếc nuối” thường gắn với sự chia xa hoặc nhớ thương, không phù hợp với mạch thơ đang nói về trách nhiệm và lo toan cho giang sơn.

+ D: “Bối rối, xao động” chỉ phản ứng ngắn hạn, thiếu chiều sâu và sự kéo dài của dòng suy nghĩ — khác hẳn với sắc thái “bàn hoàn” trong ngữ cảnh này.

- Vì sao C đúng

C diễn đạt trọn vẹn hai yếu tố then chốt: (1) trạng thái tâm trí chìm đắm trong những suy nghĩ và lo toan liên tục; (2) đối tượng của nỗi niềm là vấn đề lớn lao, gắn với vận mệnh đất nước. Đây chính là nghĩa “bàn hoàn” mà tác giả muốn truyền tải trong bài thơ.