Đề thi Đánh giá năng lực ĐHQG Hà Nội form 2026 có đáp án (Đề số 18)

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi: Con Sông Đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn

120/235

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

      Con Sông Đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn cuộn mù khói núi Mèo đốt nương xuân. Tôi đã nhìn say sưa làn mây mùa xuân bay trên Sông Đà. Mùa xuân dòng xanh ngọc bích, chứ nước Sông Đà không xanh màu xanh canh hến của Sông Gâm , Sông Lô. Mùa thu nước Sông Đà lừ lừ chín đỏ như da mặt một người bầm đi vì rượu bữa, lừ lừ cái màu đỏ giận dữ ở một người bất mãn bực bội gì mỗi độ thu về. Chưa hề bao giờ tôi thấy dòng sông Đà là đen như thực dân Pháp đã đè ngửa con sông ta ra đổ mực Tây vào mà gọi bằng một cái tên Tây láo lếu, rồi cứ thế mà phiết vào bản đồ lai chữ.

(Trích Người lái đò Sông Đà, Nguyễn Tuân, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2012, tr.190-191)

Phát biểu nào sau đây nói về vẻ đẹp của con sông Đà trong đoạn trích?

Vẻ đẹp độc đáo và gợi cảm

Vẻ đẹp hùng vĩ và dữ dội

Vẻ đẹp hoang sơ và thanh bình

Vẻ đẹp rực rỡ và trong sáng

Giải thích

Phương pháp giải:

Căn cứ vào ngữ liệu 

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi đơn

Giải chi tiết:

- Phân tích suy luận:

Đoạn văn miêu tả dòng sông Đà bằng những hình ảnh giàu liên tưởng, so sánh đầy cảm xúc:

+ “tuôn dài như một áng tóc trữ tình”

+ “ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai”

+ “nước xanh ngọc bích”, “chín đỏ như da mặt người bầm đi vì rượu bữa”…

→ Cách miêu tả không chỉ giàu hình ảnh mà còn gợi cảm xúc mãnh liệt, thiên về cái nhìn độc đáo, chủ quan và giàu chất nghệ sĩ, đúng với phong cách Nguyễn Tuân.

-  Phân tích loại trừ:

+ B sai: Vẻ hùng vĩ – dữ dội là nét của sông Đà trong đoạn miêu tả thác ghềnh, không phải trong đoạn trích này – vốn mềm mại, trữ tình.

+ C sai: “Hoang sơ – thanh bình” là cảm nhận quá tĩnh, không phản ánh đúng sự mãnh liệt và giàu chất phát hiện của Nguyễn Tuân.

+ D sai: Vẻ “rực rỡ – trong sáng” là một cách nói không lột tả được cái chất gợi cảm – dữ dội – biến hóa của dòng sông.

- Vì sao A đúng:

+ Nguyễn Tuân không miêu tả sông Đà theo kiểu ước lệ chung chung mà bằng những liên tưởng độc đáo và cảm xúc rất riêng, như “tóc trữ tình”, “màu đỏ giận dữ”, “xanh ngọc bích”…

+ Mỗi chi tiết đều có sự gợi cảm về hình – về sắc – về tâm trạng, khiến con sông vừa hiện thực vừa huyền ảo.

→ Đây chính là vẻ đẹp “độc đáo và gợi cảm”, phù hợp nhất với đoạn trích và phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân.