Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi: Có món ngon nào giá rẻ không em gạo trắng rau tươi cá bơi tôm nhảy người xưa bảo tiền nào của nấy cái lẽ đời giản dị thế thôi ư?

124/235

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

Có món ngon nào giá rẻ không em

gạo trắng rau tươi cá bơi tôm nhảy

người xưa bảo tiền nào của nấy

cái lẽ đời giản dị thế thôi ư?

Có đam mê nào giá rẻ không em

lời tâm huyết chiết ra từ máu đỏ

câu thơ thật đổi lấy đồng tiền giả

vã mồ hôi sôi nước mắt thắt lòng.

Có yêu đương nào giá rẻ không em

ân ái đi qua nợ đời rơi vãi lại

còng lưng gánh tiếng cười con cái.

thăm thẳm mai lởm chởm nhọc nhằn.

(Nguyễn Duy, Chợ, trích từ tập thơ Về, NXB Hội nhà văn, 1994)

Việc lặp lại cấu trúc câu hỏi tu từ “Có … nào giá rẻ không em” có ý nghĩa?

Khẳng định những giá trị thực sự đều phải đánh đổi bằng nỗ lực và hi sinh

Tạo sự liên kết mạch cảm xúc, khắc sâu ý niệm về quy luật trao – nhận trong đời sống

Nhấn mạnh mối tương phản giữa mong muốn “giá rẻ” và thực tế đầy nhọc nhằn

Gợi nhịp điệu đều đặn, từng bước mở rộng phạm vi suy ngẫm từ vật chất đến tinh thần

Giải thích

Phương pháp giải:

Căn cứ vào ngữ liệu

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi đơn

Giải chi tiết:

- Phân tích suy luận

Câu hỏi tu từ “Có … nào giá rẻ không em” được lặp ở đầu mỗi khổ thơ, tạo nên một trục liên kết mạch lạc về ý tưởng và cảm xúc. Mỗi lần lặp, nhà thơ mở rộng chủ đề: từ cái ăn (nhu cầu vật chất) → đam mê, nghề nghiệp (giá trị tinh thần) → tình yêu, gia đình (tình cảm và đạo lí sống). Sự lặp đi lặp lại này có tác dụng dồn ép cảm xúc, buộc người đọc theo mạch lập luận và tự tìm câu trả lời: không có giá rẻ cho những điều thực sự đáng quý – mọi thứ đều phải đánh đổi bằng mồ hôi, máu, nước mắt, cả nỗi nhọc nhằn của đời người.

- Phân tích loại trừ

+ B – Nhấn mạnh liên kết cảm xúc và quy luật trao–nhận: Đúng về mặt hình thức liên kết, nhưng chưa chỉ ra trọng tâm thông điệp “phải trả giá cho giá trị thật”.

+ C – Gợi sự đối lập giữa mong muốn và thực tế: đúng ở khía cạnh thủ pháp đối lập, nhưng chỉ mới dừng ở hiệu ứng tu từ, chưa khái quát thành luận đề nội dung.

+ D – Tạo nhịp điệu và mở rộng phạm vi suy ngẫm từng bước mở rộng phạm vi suy ngẫm từ vật chất đến tinh thần: đây là hiệu quả phụ trợ về nhịp và không gian cảm xúc, mở rộng phạm vi suy ngẫm quá chung chung, chưa rõ ràng và cụ thể.

- Vì sao A đúng

A phản ánh đúng nhất thông điệp mà chuỗi lặp hướng tới: mọi giá trị đích thực – từ miếng ăn, đam mê đến tình yêu – đều cần trả giá bằng công sức, hi sinh và chịu đựng. Đây không chỉ là ý nghĩa nội dung mà còn là kết luận tất yếu mà người đọc rút ra sau khi bị dẫn dắt qua ba vòng lặp. Các phương án khác tuy nêu đúng một số tác dụng phụ trợ, nhưng không chạm vào điểm kết tinh của thông điệp.