Đoạn văn sau đây có nội dung dựa theo bài “Công dụng của bong bóng cá” trong sách Vật lí vui của Ia. I.Perelman (NXB Giáo Dục, năm 2010).
| Nội dung | Đúng | Sai |
a | Bong bóng cá không có tác dụng gì trong việc làm cho cá nổi lên hoặc chìm xuống. |
| S |
b | Chỉ cần dùng định luật Boyle là giải thích được cơ chế nổi lên và chìm xuống của cá. |
| S |
c | Khi cá dùng vây và đuôi để bơi lên thì bong bóng cá phồng lên làm cho lực đẩy Archimede tác dụng lên cá tăng giúp cá bơi lên mạnh hơn. Khi cá dùng vây và đuôi để lặn xuống thì bong bóng cá xẹp xuống làm cho lực đẩy Archimede tác dụng lên cá giảm giúp cá lặn xuống mạnh hơn. | Đ |
|
d | Cá chủ động bơi lên hoặc lặn xuống được chủ yếu là nhờ lực của vây và đuôi. Bong bóng cá chỉ có tác dụng hỗ trợ thêm cho việc bơi lên hoặc lặn xuống của cá. | Đ |
|
a) Sai.
Bong bóng cá có tác dụng trong việc làm cho cá nổi lên hoặc chìm xuống.
b) Sai.
Để có thể giải thích được cơ chế nổi lên và chìm xuống của cá ta cần phải dùng định luật Boyle, định luật Archimede và tính chất phụ thuộc vào độ sâu của áp suất chất lỏng.
c) Đúng.
Khi cá dùng vây và đuôi để bơi lên, áp suất tác dụng vào bong bóng cá giảm, bong bóng cá phồng lên, làm cho thể tích bong bóng cá tăng lên, kéo theo lực đẩy Archimede tác dụng lên cá tăng giúp cá bơi lên mạnh hơn. Ngược lại, khi cá dùng vây và đuôi để lặn xuống thì bong bóng cá xẹp xuống làm cho lực đẩy Archimede tác dụng lên cá giảm giúp cá lặn xuống mạnh hơn.
d) Đúng.
Cá chủ động bơi lên hoặc lặn xuống được chủ yếu là nhờ lực của vây và đuôi, còn bong bóng cá chỉ có tác dụng hỗ trợ thêm cho việc bơi lên hoặc lặn xuống của cá do sự phồng lên hoặc xẹp xuống của bong bóng cá.