Để xác định được các kiểu đột biến của một gene, các nhà
43/46
Để xác định được các kiểu đột biến của một gene, các nhà khoa học đã tách chiết mRNA của gene và chuỗi polypeptide do gene quy định rồi tiến hành phương pháp điện di và thu được các kết quả như hình dưới đây. Lưu ý là mRNA và protein có kích thước càng nhỏ thì càng di chuyển nhanh xuống bên dưới theo chiều mãi tên. Hình đầu tiên bên trái là của mẫu đối chứng (không bị đột biến), ba hình còn lại là của các thể đột biến (1), (2) và (3). N chỉ vị trí băng điện di của mRNA, W chỉ vị trí băng của protein - các vạch đen đậm trên băng điện di.
Dựa vào hình vẽ minh hoạ các băng điện di của các thể đột biến (1), (2), (3), hãy xác định loại đột biến gene nhiều khả năng xảy ra nhất ở mỗi thể đột biến.
- Ở thể đột biến 1, kích thước của mRNA và protein đều không bị thay đổi so với mẫu đối chứng → Đột biến xảy ra đối với thể đột biến 1 nhiều khả năng là đột biến thay thế dạng đồng nghĩa hoặc sai nghĩa (không phải dạng đột biến vô nghĩa làm xuất hiện codon kết thúc sớm).
- Ở thể đột biến 2, kích thước của mRNA không bị thay đổi nhưng kích thước của protein bị nhỏ hơn (protein bị ngắn đi) so với mẫu đối chứng → Đột biến xảy ra đối với thể đột biến 2 nhiều khả năng là đột biến thay thế dạng đột biến vô nghĩa (làm xuất hiện bộ ba kết thúc sớm).
- Ở thể đột biến 3, không thấy xuất hiện mRNA và protein → Đột biến xảy ra đối với thể đột biến 3 nhiều khả năng là đột biến ở vùng điều hòa khiến enzyme RNA polymerase không thể nhận biết và bám vào để thực hiện quá trình phiên mã hoặc xuất đột biến vô nghĩa ngay sau bộ ba mở đầu.