Để nghiên cứu một gene tiến hoá nhanh hay chậm, các nhà khoa học có thể dùng phương pháp so sánh một số gene từ hai loài gần tương tự, ví như ở người và chuột như được minh hoạ ở bảng dưới đâ

25/32

Để nghiên cứu một gene tiến hoá nhanh hay chậm, các nhà khoa học có thể dùng phương pháp so sánh một số gene từ hai loài gần tương tự, ví như ở người và chuột như được minh hoạ ở bảng dưới đây.

Gene mã hoá protein	Số amino acid	Sai nghĩa
Gene mã hoá protein	Số amino acid	Sai nghĩa	Đồng nghĩa
Histone H₃	135	0.0	4.5
Hemoglobin α	141	0.6	4.4
Interferon γ	136	3.1	5.5

Kết quả đo tốc độ đột biến đồng nghĩa (thay đổi trình tự gene nhưng không làm thay đổi amino acid) và đột biến sai nghĩa (làm thay đổi amino acid) được trình bày trong bảng (tốc độ được xác định bằng cách so sánh trình tự gene chuột và người, thể hiện qua những nucleotide thay thế tại mỗi vị trí trong 10⁹ năm, tỷ lệ thay thế sai nghĩa trung bình ở đa số các gene của chuột và người vào khoảng 0,8).

Ở cả ba gene tốc độ đột biến sai nghĩa chậm hơn đột biến đồng nghĩa là do đột biến này có thể làm thay đổi chức năng của protein, gây hại cho thể đột biến nên chúng có xu hướng bị chọn lọc tự nhiên chống lại.

ĐúngSai

Tốc độ đột biến sai nghĩa ở gene histone H₃bằng không chứng tỏ cấu trúc của gene này vô cùng bền vững nên khó bị đột biến.

ĐúngSai

Interferon thuộc hệ thống miễn dịch của cơ thể nên hầu như tất cả các amino acid bị thay thế trong interferon γ đều làm mất chức năng của interferon γ, gây hại cho cơ thể nên gene của chúng được bảo tồn cao nhất.

ĐúngSai

Sự bảo thủ khắc nghiệt của protein histon H₃ chứng tỏ bất kỳ thay đổi nào trong gene đều có thể dẫn đến sai hỏng biểu hiện gene, sẽ tạo thành cấu trúc nhiễm sắc không hoàn chỉnh,…

ĐúngSai

Giải thích

Hướng dẫn giải:

a – đúng, b – sai, c – sai, d – đúng

a.đúng

- Vì đột biến thay thế đồng nghĩa không làm thay đổi trình tự axit amin của chuỗi polipeptit nên chúng thường không ảnh hưởng đến sức sống và khả năng sinh sản của cá thể và do đó không bị chọn lọc tự nhiên chống lại.

- Ngược lại, những đột biến thay thế sai nghĩa làm thay đổi axit amin mới ở vị trí tương ứng so với protein cũ, có thể thay đổi chức năng của protein được mã hoá và gây ảnh hưởng đến sức sống và khả năng sinh sản của sinh vật. Vì hầu hết axit amin bị thay thế làm mất chức năng của protein, gây hại cho cơ thể nên chúng có xu hướng bị chọn lọc tự nhiên chống lại.

b.sai do gene histone H₃có tốc độ đột biến đồng nghĩa giống các gene khác. Điều này chứng tỏ tỉ lệ bị đột biến của chúng cũng tương tự các gene bình thường.

c. sai do gene Interferon γ có tốc độ đột biến sai nghĩa và đồng nghĩa cao hơn các gene khác chứng tỏ gene được bảo tồn kém nhất.

d. đúng do protein histon là loại protein tham gia vào thành phần cấu trúc của nhiễm sắc thể.