Đánh giá ý nghĩa của việc nhà văn Tô Hoài đặt nhân vật chú dế út vào hoàn cảnh phải tự lập từ thuở bé trong tác phẩm cùng tên:

Nhằm phê phán sự nhẫn tâm của người mẹ đối với con cái.

Nhằm gửi gắm triết lý giáo dục nhân văn sâu sắc: tuổi trẻ cần phải trải qua thử thách, tự lực vươn lên thì mới có thể trưởng thành vững vàng trong cuộc sống.

Nhằm minh họa cho quy luật sinh học tự nhiên của loài côn trùng không có ý nghĩa giáo dục con người.

Nhằm tạo ra một cái kết bi thảm cho câu chuyện.