- TácgiảBồ Tùng Linh vàtậptruyệnLiêu Trai chídị.

+ Bồ Tùng Linh sinhnăm 1640 (nămthứ 13 Sùng Trinh đời Minh), mấtnăm 1715 (nămthứ 54 Khang Hy đời Thanh), tự Lưu Tiên, cũngcótựlà Kiếm Thần, biệthiệu Liễu TuyềnCưSĩ, người Tri Xuyên (nay là Tri Bác, thuộctỉnh Sơn Đông).

+ Ông xuấtthântronggiađìnhthếgiasuysụp, trởthànhtiểuthương.

+ Bồ Tùng Linh luôngặptrắctrởtrongthicửkhiếnôngkhôngđỗđạtđược: lúcthìbịốmkhithi, lúcthìthihỏng.

+ Đếnnăm 71 tuổi, ôngđược ban chomộtdanhnghĩakhôngcó ý nghĩagìlà “TuếCống Sinh”.

+ Các tácphẩmchính: Liêu traichídị (tậphợpkhoảnghơn 500 truyệnngắn);Liêu traivăntập (12 quyển); Liêu traithitập (6 quyểnvớihơn 1000 bàithơ, 170 bàitừ, 14 vở ca khúcdângianvà 3 vởtạpkịch). Ngoài “Liêu traichídị”,cáctácphẩmcủaôngđềuđượctậphợpvàobộ “Bồ Tùng Linh tập”.

+ NămBồ Tùng Linh 20 tuổi, ôngđãbắtđầuviết “Liêu Trai chídị”, 20 nămsau, vàonăm Canh Thân 1680, Bồ Tùng Linh đãhoànthành, nhưngcũngphảimấtthêmthờigian 10 nămnữa, vàonăm Canh Ngọ 1690, Bồ Tùng Linh mớiviếthoànchỉnh Liêu Trai Chí Dị. 

+ “Liêu Trai chídị” cóhơn 500 truyệndàingắnkhácnhau, đềcậpđếnnhiềunhânvật, nhiềuđềtài, vớiđiểmchungduynhấtlàxoayquanhcácnhânvậtyêutinh, ma quái, nhữngthựcthểkỳdị, khácthường. Thông qua nhữngcâuchuyệnyêu ma quỷquáinày, ngườiđọccóthểnhìnthấybứctranhxãhội Trung Quốc qua cácthờikỳkhácnhautronglịchsử, vànắmbắtnhữnggócnhìncánhâncủaBồ Tùng Linh vềtìnhhìnhxãhộiphongkiến, khoa cử, vềtìnhyêunamnữ, lễgiáo Nho gia, tìnhngười, đồngtínhluyếnái,… Tìnhbằnghữu, tấmlòngtrungtínnghĩacũngđượcđềcaotrongrấtnhiềutruyện.

- Tròchơidếchọi:

+ Chọidếlàtròchơimangđậmnétvănhoálàngquê. Dếđểchọi, chọnloạidếmìnhthuôn, tiếnggáy to, tính hung hăng, gặpnhaulàhúcđầuchọi. Dếchọinhỏhơndếmèn, thânđenbónghoặcnâusẫm, đầucánhcómộtchấmvàng.

+ Thường chỉcódếđựcmớithíchchọivàchỉchọilúcđãtrưởngthành. Dếchọitốtlà con nhanhnhẹn, đầu to, vairộng, bụngnhỏ, châncao, càngmập, râudàimướt, cánhnổirõtừngđườngvân. Nuôidếtronghộpchoănsươngđêm, cỏ non vàkhoai lang, thỉnhthoảngchonếmchútrượuđểgâymáuhiếuchiến.

+ Trong trậnđấu, hai con dếphảicótầmvócngangnhau, qua sựướclượngcủahaichủdế. Đấudếchỉchọnđấuđôi, ápsátcửahaichiếclồngvàonhaurồitừtừkéolên, khihai con dếvàosânđấu, dếnhìnnhaugiữmiếng, khekhẽgáy, tiếnlạigầnnhaurồibấtngờchốngcàng, ghémiệngcắn, ghìchặtnhau, lừamiếng tung càngđáhậu.

Chú dế kì lạ kia thực chất là ai?