Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây. Dù sống giữa thời đại bùng nổ thông tin, con người hiện đại lại dễ rơi vào tình trạng ______ khi liên tục bị cuốn vào

Phương pháp giải:

Căn cứ hiểu biết về nghĩa của từ, ngữ cảnh.

Dạng bài điền từ

Giải chi tiết:

Phân tích vị trí 1: “rơi vào tình trạng ______ khi bị cuốn vào dòng tin tức hỗn loạn”

Nghĩa toàn câu: Hành vi bị “cuốn vào dòng tin tức hỗn loạn” là một hiện tượng phổ biến trong thời đại số. Từ cần điền phải thể hiện rõ trạng thái tinh thần tiêu cực do quá tải thông tin, có thể là mất phương hướng, hoảng loạn, hoặc tâm lý bất ổn.

- A. bối rối – Loại

+ “Bối rối” thường chỉ lúng túng nhẹ, thiếu rõ ràng nhất thời trước một tình huống cụ thể.

+ Ví dụ: bối rối khi trả lời câu hỏi, khi lựa chọn.

 → Không đủ mức độ để diễn tả một trạng thái kéo dài, ảnh hưởng sâu tới tinh thần.

B. quá tải – Loại

+ “Quá tải” thiên về trạng thái kỹ thuật, số lượng, ví dụ: quá tải dữ liệu, quá tải thông tin.

+ Dù đúng về mặt hình ảnh, nhưng không diễn tả rõ trạng thái tâm lý bên trong, mà thiên về ngoại cảnh hoặc thể chất.

→ Thiếu sắc thái cảm xúc, không đủ chiều sâu.

- C. lạc hướng – Giữ lại

+ “Lạc hướng” mang nghĩa mất phương hướng sống, không biết mình đang đi đâu, làm gì.

+ Hoàn toàn phù hợp với hình ảnh người hiện đại bị “cuốn theo” tin tức → không còn xác định được mục tiêu rõ ràng.

→ Thể hiện đúng mức độ suy giảm định hướng nội tâm.

- D. hoang mang – Giữ lại

+ “Hoang mang” là trạng thái tâm lý bất an, mông lung, lo lắng, thiếu chắc chắn.

+ Phù hợp với tâm trạng “cuốn theo tin tức hỗn loạn”.

→ Mang tính cảm xúc rõ ràng, sát nghĩa với sự hỗn loạn tâm trí.

=> Kết luận: Giữ lại (C) lạc hướng và (D) hoang mang để xét tiếp ở vị trí 2.

Phân tích vị trí 2: “tạo khoảng lặng để ______ tâm trí”

Câu này đang hướng đến một giải pháp tích cực: tạo ra “khoảng lặng” – hàm ý dừng lại, tĩnh tâm, giúp tinh thần hồi phục. Vậy từ cần điền là một động từ tích cực, diễn tả quá trình làm sạch, làm mới hoặc ổn định tinh thần.

- C. ổn định – Giữ lại

+ “Ổn định tâm trí” nghĩa là đưa tâm trí trở về trạng thái cân bằng, vững vàng.

+ Dù không mang tính “tác động mạnh”, nhưng rất phù hợp với hành động tạo khoảng lặng → để tâm trí trở lại trạng thái bình thường.

→ Phù hợp với ngữ cảnh hướng tới giá trị bền vững, kỹ năng sống.

- D. điều chỉnh – Loại

+ “Điều chỉnh” là từ mang sắc thái kỹ thuật, thường dùng trong ngữ cảnh cơ học hoặc hành vi: điều chỉnh kế hoạch, điều chỉnh tốc độ…

+ Khi nói “điều chỉnh tâm trí” → nghe máy móc, thiếu tự nhiên, không diễn tả được sự lắng đọng nội tâm.

→ Không phù hợp với hình ảnh “khoảng lặng” đầy tính chất thiền định, tinh thần.