48 bài tập Giải bài toán bằng cách lập phương trình có lời giải

Cho hai số tự nhiên biết rằng số thứ nhất lớn hơn hai lần số thứ ba là 3 và hiệu các bình phương của chúng bằng 360. Tìm số bé hơn

33/48

Cho hai số tự nhiên biết rằng số thứ nhất lớn hơn hai lần số thứ ba là \(3\) và hiệu các bình phương của chúng bằng \(360\). Tìm số bé hơn.

\(12\).

\[10\].

\(21\).

\(9\).

Giải thích

Chọn D

Gọi số thứ nhất là \[a;a \in {\mathbb{N}^ * }\]; số thứ hai là \[b;b \in {\mathbb{N}^ * }\] Giả sử \[a > b.\]

Vì số thứ nhất lớn hơn hai lần số thứ hai là \[3\] nên ta có \[a - 2b = 3 \Rightarrow a = 2b + 3\]

Vì hiệu các bình phương của chúng bằng \[360\] nên ta có phương trình: \[{a^2} - {b^2} = 360{\mkern 1mu} {\mkern 1mu} ( * )\]

Thay \[a = 2b + 3\] vào (*) ta được \[{\left( {2b + 3} \right)^2} - {b^2} = 360 \Leftrightarrow 3{b^2} + 12b - 351 = 0\]

Ta có \[\Delta ' = 1089 \Rightarrow \sqrt {\Delta '} = 33\] nên \[b = \frac{{ - 6 + 33}}{3} = 9(tm)\] hoặc \[b = \frac{{ - 6 - 33}}{3} = - 13(ktm)\]

Với \[b = 9 \Rightarrow a = 2.9 + 3 = 21\]

Vậy số bé hơn là \[9\].