Câu hỏi ôn thi tốt nghiệp THPT môn Sinh học Gene. Quá trình truyền đạt thông tin di truyền và hệ gene có đáp án

Cho đoạn DNA ngắn có trình tự sau: Mạch I: (2) TAC ATG ATC ATT TCA ACT AAT TTC TAG CAT GTA GTA (1)

70/112

Cho đoạn DNA ngắn có trình tự sau:

       Mạch I:  (2) TAC ATG ATC ATT  TCA ACT AAT TTC TAG CAT GTA GTA  (1)

       Mạch II: (1) ATG TAC TAG TAA AGT TGA TTA AAG ATC GTA CAT CAT (2)

Đoạn DNA này của một loài sinh vật nhân thực và được tổng hợp trong phòng thí nghiệm. Gene nằm trên DNA tiến hành phiên mã. Biết theo chiều (2) sang (1) của mạch (I) và chiều (1) sang (2) cuả mạch (II) đều bắt đầu bằng exon và mỗi đoạn exon và intron đều chiếm 2 bộ mã di truyền, quá trình trưởng thành của mRNA không có sự hoán vị giữa các đoạn exon. Chuỗi polypeptide sẽ ngừng tổng hợp nếu gặp bộ ba kết thúc hoặc chạm đến đầu tận cùng của mRNA, bộ ba mở đầu và bộ ba kết thúc nằm liền kề nhau thì xem như số amino acid trong chuỗi polypeptide hoàn chỉnh thu được bằng 0.

Dựa vào các thông tin trên hãy cho biết mỗi phát biểu dưới đây là đúng hay sai?

a

Nếu không xảy ra đột biến, số amino acid trong chuỗi polypeptide hoàn chỉnh sẽ luôn có 4 amino acid.

ĐúngSai
b

Nếu xảy ra đột biến thay một cặp nucleotide bất kì, thì số amino acid trong chuỗi polypeptide hoàn chỉnh tối đa có 3 amino acid.

ĐúngSai
c

Nếu xảy ra đột biến thêm một cặp nucleotide bất kì, mạch (II) làm khuôn, đầu (2) của mạch (II) là đầu 5’ thì tối đa chuỗi polypeptide hoàn chỉnh có 4 amino acid.

ĐúngSai
d

Nếu xảy ra đột biến thêm một cặp nucleotide bất kì thì tối đa chuỗi polypeptide hoàn chỉnh có 8 amino acid.

ĐúngSai
Giải thích

Xác định mạch khuôn và mRNA

- Mạch khuôn là mạch II vì gene nằm trên DNA tiến hành phiên mã theo chiều (2) → (1) của mạch I tức là (1) → (2) của mạch II.

- mRNA tổng hợp có trình tự bổ sung với mạch II:

mRNA: UAC AUG AUC AUU UCA ACU AAU UUC UAG CAU GUA GUA

- Bộ ba mở đầu AUG, bộ ba kết thúc có thể là UAA, UAG, UGA.

Xác định trình tự polypeptide

- Dịch mã từ bộ ba AUG (Mở đầu):

AUG - AUC - AUU - UCA - ACU - AAU - UUC - UAGMet   Ile   Ile   Ser   Thr  Asn   Phe (UAG dừng)

àPolypeptide: 7 amino acid.

+ Tuy nhiên, theo đề bài, exon và intron mỗi đoạn chiếm 2 bộ mã.

+ Giả sử bộ mã 3-47-8 là intron → chỉ giữ bộ mã 1-2, 5-6.

+ Chuỗi polypeptide còn lại: Met - Ile - Thr - Asn (4 amino acid)

a) Sai

+ Nếu xảy ra hiện tượng cắt intron khác đi (do đặc thù gene eukaryote), số amino acid có thể ít hơn hoặc nhiều hơn 4.

+ Nếu intron cắt sai, có thể mất bộ ba mở đầu hoặc làm thay đổi số lượng amino acid được tổng hợp.

b) Sai vì đột biến điểm có thể:

+ Không ảnh hưởng đến exon/intron → vẫn có 4 amino acid.

+ Làm xuất hiện bộ ba kết thúc sớm hơn → ít hơn 4 amino acid.

+ Nhưng không có lý do nào giới hạn tối đa còn 3 amino acid → phát biểu này không đúng.

c) Đúng vì thêm một nucleotide bất kỳ gây dịch khung đọc, làm thay đổi bộ ba mã di truyền.

+ Tuy nhiên, do exon/intron vẫn phải được xử lý theo nguyên tắc đề bài, số amino acid tối đa vẫn không vượt quá 4 trong trường hợp tối ưu nhất.

d) Sai vì:

+ Đột biến thêm 1 nucleotide sẽ gây dịch khung.

+ Ngay cả trong trường hợp exon/intron thay đổi, tổng số bộ ba mã hóa không thể tăng lên đến 8 vì bộ ba kết thúc có thể xuất hiện sớm hơn.

+ Không có cách nào để có 8 amino acid trong điều kiện của đề bài.