Cho đoạn DNA ngắn có trình tự sau: Mạch I: (2) TAC ATG ATC ATT TCA ACT AAT TTC TAG CAT GTA GTA (1)
Xác định mạch khuôn và mRNA
- Mạch khuôn là mạch II vì gene nằm trên DNA tiến hành phiên mã theo chiều (2) → (1) của mạch I tức là (1) → (2) của mạch II.
- mRNA tổng hợp có trình tự bổ sung với mạch II:
mRNA: UAC AUG AUC AUU UCA ACU AAU UUC UAG CAU GUA GUA
- Bộ ba mở đầu AUG, bộ ba kết thúc có thể là UAA, UAG, UGA.
Xác định trình tự polypeptide
- Dịch mã từ bộ ba AUG (Mở đầu):
AUG - AUC - AUU - UCA - ACU - AAU - UUC - UAGMet Ile Ile Ser Thr Asn Phe (UAG dừng)
àPolypeptide: 7 amino acid.
+ Tuy nhiên, theo đề bài, exon và intron mỗi đoạn chiếm 2 bộ mã.
+ Giả sử bộ mã 3-4 và 7-8 là intron → chỉ giữ bộ mã 1-2, 5-6.
+ Chuỗi polypeptide còn lại: Met - Ile - Thr - Asn (4 amino acid)
a) Sai vì
+ Nếu xảy ra hiện tượng cắt intron khác đi (do đặc thù gene eukaryote), số amino acid có thể ít hơn hoặc nhiều hơn 4.
+ Nếu intron cắt sai, có thể mất bộ ba mở đầu hoặc làm thay đổi số lượng amino acid được tổng hợp.
b) Sai vì đột biến điểm có thể:
+ Không ảnh hưởng đến exon/intron → vẫn có 4 amino acid.
+ Làm xuất hiện bộ ba kết thúc sớm hơn → ít hơn 4 amino acid.
+ Nhưng không có lý do nào giới hạn tối đa còn 3 amino acid → phát biểu này không đúng.
c) Đúng vì thêm một nucleotide bất kỳ gây dịch khung đọc, làm thay đổi bộ ba mã di truyền.
+ Tuy nhiên, do exon/intron vẫn phải được xử lý theo nguyên tắc đề bài, số amino acid tối đa vẫn không vượt quá 4 trong trường hợp tối ưu nhất.
d) Sai vì:
+ Đột biến thêm 1 nucleotide sẽ gây dịch khung.
+ Ngay cả trong trường hợp exon/intron thay đổi, tổng số bộ ba mã hóa không thể tăng lên đến 8 vì bộ ba kết thúc có thể xuất hiện sớm hơn.
+ Không có cách nào để có 8 amino acid trong điều kiện của đề bài.