Cho các bệnh, tật và hội chứng di truyền sau đây ở người: (1) Bệnh bạch tạng.
Phương pháp giải:
Nhận biết bệnh/tật liên quan đến NST giới tính.
Giải chi tiết:
- Các trường hợp “chỉ gặp ở nam mà không gặp ở nữ” là những tính trạng do gene nằm trên vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể Y (di truyền thẳng từ bố → con trai).
- Theo kiến thức phổ thông, (4) tật dính ngón tay số 2 và 3 và (8) tật túm lông trên vành tai là các ví dụ điển hình của tính trạng liên kết Y, nên chỉ biểu hiện ở nam.
- Các trường hợp “thường gặp ở nam mà ít gặp ở nữ” thường là bệnh do allele lặn nằm trên nhiễm sắc thể X: nam (XY) chỉ cần mang allele lặn là biểu hiện, còn nữ (XX) phải đồng hợp lặn mới biểu hiện nên tần số mắc ở nữ thấp hơn. Trong danh sách, (3) mù màu và (6) máu khó đông là các bệnh liên kết X lặn.
- Các mục còn lại (1), (2) thường là gene trên nhiễm sắc thể thường; (5) Down và (7) tiếng khóc mèo kêu là các hội chứng do đột biến nhiễm sắc thể, không có quy luật “chủ yếu gặp ở nam”.
- Vậy có 4 trường hợp: (3), (4), (6), (8).