Cho ΔABC có ba góc nhọn nội tiếp đường tròn (O; R). Các đường cao AD; BF; CE của ΔABC cắt nhau tại H. a) Chứng minh tứ giác AEHF nội tiếp một đường tròn.
a) Vì \(AD;BF;CE\) là đường cao của \(\Delta ABC\) (gt) nên \(\widehat {AFH} = \widehat {AEH} = \widehat {BEH} = \widehat {BDH} = 90^\circ \).
Xét \(\Delta AFH\) vuông tại \(F\)
\( \Rightarrow A;F;H\) cùng thuộc đường tròn đường kính \(AH\)\(\left( 1 \right)\)
Xét \(\Delta AEH\) vuông tại \(E\)
\( \Rightarrow A;E;H\) cùng thuộc đường tròn đường kính \(AH\)\(\left( 2 \right)\)
Từ \(\left( 1 \right)\) và \(\left( 2 \right)\) \( \Rightarrow A;F;H;E\) cùng thuộc đường tròn đường kính \(AH\).
\( \Rightarrow AFHE\) nội tiếp một đường tròn( đpcm).
b) Ta có : \(\widehat {KIC} = \widehat {KAC}\)( hai góc nội tiếp cùng chắn )
hay \(\widehat {EIC} = \widehat {HAF}\)
có \(\widehat {NEC} = \widehat {HAF}\) ( hai góc nội tiếp cùng chắn )
\( \Rightarrow \widehat {KIC} = \widehat {NEC}\)
Xét \(\Delta CEN\) và \(\Delta CIE\) có :
\(\widehat {ECI}\)chung
\(\widehat {KIC} = \widehat {NEC}\)
\( \Rightarrow \Delta CEN \sim \Delta CIE\)(g-g)
\( \Rightarrow \frac{{CE}}{{CI}} = \frac{{CN}}{{CE}}\)( tính chất tam giác đồng dạng)
\( \Rightarrow C{E^2} = CI.CN\)(đpcm)
c) Xét \(\Delta AEC\) và \(\Delta EGC\) có :
\(\widehat {ACE}\)chung
\(\widehat {EGC} = \widehat {AEC} = 90^\circ \)
\( \Rightarrow \Delta AEC \sim \Delta EGC\)(g-g)
\( \Rightarrow \frac{{CE}}{{CG}} = \frac{{AC}}{{CE}}\)( tính chất tam giác đồng dạng)
\( \Rightarrow C{E^2} = CA.CG\)
Mà \(C{E^2} = CI.CN\)(cmt)
\( \Rightarrow CA.CG = CI.CN\)
\( \Rightarrow \frac{{CG}}{{CI}} = \frac{{CN}}{{CA}}\)
Xét \(\Delta CNG\) và \(\Delta CAI\) có :
\(\widehat {ACI}\)chung
\(\frac{{CG}}{{CI}} = \frac{{CN}}{{CA}}\)(cmt)
\( \Rightarrow \Delta CNG \sim \Delta CAI\)(g-g)
\( \Rightarrow \widehat {CIA} = \widehat {CGN}\)( hai góc tương ứng)
Xét \(\Delta BEC\) vuông tại \(E\)
\( \Rightarrow B;E;C\) cùng thuộc đường tròn đường kính \(BC\)
Xét \(\Delta BFC\) vuông tại \(F\)
\( \Rightarrow B;F;C\) cùng thuộc đường tròn đường kính \(BC\)
\( \Rightarrow B;E;F;C\) cùng thuộc đường tròn đường kính \(BC\)
\( \Rightarrow BEFC\) là tứ giác nội tiếp
\( \Rightarrow \widehat {EBC} + \widehat {EFC} = 180^\circ \)( tính chất tứ giác nột tiếp)
Mà \(\widehat {NFG} + \widehat {EFC} = 180^\circ \)( hai góc kề bù)
\( \Rightarrow \widehat {NFG} = \widehat {EBC}\)
Ta có \(\widehat {EBC} = \widehat {AIC}\)( hai góc nội tiếp cùng chắn )
Mà \(\widehat {CIA} = \widehat {CGN}\)
\( \Rightarrow \widehat {NFG} = \widehat {NGC}\)
\( \Rightarrow \Delta GNF\) cân tại \(N\)
\( \Rightarrow NG = NF\)( tính chất tam giác cân)
Ta chứng minh được \(\widehat {EGN} = \widehat {NEG}\)( dựa vào các góc phụ nhau)
\( \Rightarrow \Delta GNE\) cân tại \(N\)
\( \Rightarrow NG = NE\)( tính chất tam giác cân)
Do đó \(NF = NE\)
\( \Rightarrow N\) là trung điểm của \(EF\).
Xét \(\Delta BEC\) vuông tại \(E\) và \(\Delta BFC\) vuông tại \(F\) có \(M\) là trung điểm của \(BC\)
\( \Rightarrow FM = EM = \frac{1}{2}BC\)
\( \Rightarrow \Delta MEF\) cân tại M mà \(N\) là trung điểm của \(EF\)
\( \Rightarrow MN \bot EF\)( tính chất tam giác cân)