Cảm nhận về tâm trạng của nhân vật trữ tình được thể hiện trong bài thơ.

Tâm trạng của nhân vật trữ tình được thể hiện trong bài thơ:

- Cảnh thu hiện lên đẹp trong trẻo, thanh bình nhưng ẩn sâu bên trong là nỗi niềm buồn hiu hắt, chất chứa trong lòng người ngắm cảnh. Người buồn nên giọng điệu thơ cũng man mác, suy tư. Mỗi dòng thơ hiện lên với bao suy tư, trăn trở của Nguyễn Khuyến trước cuộc đời, thời thế. Nhà thơ xót xa trước thời cuộc, trước cảnh ngộ đất nước. Nguyễn Khuyến gửi vào những áng thơ thu nỗi day dứt vì chưa giúp gì được đất nước, hổ thẹn trước chí khí của Đào Tiềm.

=> Dù cáo quan về ở ẩn, tâm hồn Nguyễn Khuyến vẫn trĩu nặng tình đời, tình người. Nỗi buồn nhân thế là một nỗi buồn đẹp của một tâm hồn vẫn chưa phó mặc cuộc đời cho con tạo vần xoay. Bài thơ tỏa sáng vẻ đẹp của tình yêu thiên nhiên, tình yêu đất nước của Nguyễn Khuyến.