Calcium carbonate là thành phần chính có trong vỏ trứng, vỏ sò, vỏ ốc,… Để xác định hàm lượng calcium carbonate có trong một mẫu vỏ trứng, một nhóm học sinh đã làm như sau: - Bước 1: Rửa sạch
a). Phương trình hóa học của các phản ứng xảy ra:
CaCO3 + 2HCl → CaCl2 + CO2 + H2O
NaOH + HCl → NaCl + H2O
Vai trò của lần chuẩn độ sơ bộ là phép thử giúp người làm đánh giá xem thể tích dung dịch NaOH tiêu tốn khoảng bao nhiêu khi kết thúc chuẩn độ, từ đó xác định nồng độ NaOH chuẩn hay sức chứa burette đã phù hợp hay chưa.
b). Không chuẩn độ trực tiếp calcium carbonate trong vỏ trứng bằng dung dịch HCl vì:
+ CaCO3 không tan, không có chất chỉ thị phù hợp và khó kiểm soát điểm kết thúc.
+ CaCO3 phân bố đều trong vỏ trứng cùng nhiều tạp chất khác nên quá trình hòa tan trong HCl rất chậm (mất vài giờ).
c). Sau lần chuẩn độ sơ bộ, thấy tiêu tốn khoảng 16,4 mL dung dịch NaOH 1M. Nếu dùng dung dịch NaOH 0,1M, thể tích lúc này sẽ là 164 mL, vượt quá sức chứa của burette đang sử dụng (50 mL). Nếu giảm dung dịch trong bình tam giác xuống 2,5 mL, sai số sẽ lớn.
d). V ¯ d d N a O H = [ ( 1 6 , 4 – 0 ) + ( 3 2 , 6 – 1 6 , 4 ) + ( 4 8 , 9 – 3 2 , 6 ) ] 3 = 1 6 , 3 m L
nHCl dư (25 mL) = nNaOH = 16,3.1 = 16,3 mmol
⇒ nHCl dư (250 mL)= 163 mmol = 0,163 mol
⇒ nHCl ban đầu = 0,2 mol → nHCl phản ứng với CaCO3 = 0,037 mol
⇒ n C a C O 3 = 0 , 0 1 8 5 m o l ⇒ % C a C O 3 = 0 , 0 1 8 5 . 1 0 0 % 2 , 2 = 8 4 , 0 9 % .