Biến đổi và mở rộng cấu trúc câu
- Biếnđổicấutrúccâulàthayđổikiểucấutạocâumàkhônglàmthayđổicơbảnnghĩacủacâu. Sựbiếnđổicấutrúccâucủacâuthườngnhằmmụcđíchnhấnmạnh ý, tăngcườngsựliênkếtcâuhoặclàmchocáchdiễnđạtphongphú, sinhđộnghơn. Các kiểubiếnđổicấutrúccâuthườnggặplà:
+ Thay đổitrậttựcácthànhphầntrongcâu. Vídụ, chuyểnvịngữlêntrướcchủngữ: “Hạ Long vàobuổisớmmùaxuânthậthuyềnảo. Giữamànsươngbạcmông lung, nhấpnhôthấpthoángnhữngđỉnhđảoxanhđen, bồngbềnhlúcẩn, lúchiện.” (ThiSảnh)
+ Biếnđổicâuchủđộng (câucóchủngữchỉchủthểcủahoạtđôngtácđộngvàođốitượng) thànhcâubịđộng (câucóchủngữchỉđốitượngcủahoạtđộng). Vídụ: “Chấtđãhấtđổchiếclọthuỷtinhtừtrênbànxuống.” (Trần Đức Tiến) => ChiếclọthuỷtinhđãbịChấthấtđổtừtrênbànxuống.
- Mởrộngcấutrúccâulàthêmthànhphầnphụ, thànhphầnbiệtlậpchocâuhoặcmởrộngcácthànhphầncâunhằmbiểuthịrõràng, chínhxácnội dung cầndiễnđạthoặcthểhiệncácsắctháitìnhcảm, sựđánhgiácủangườinói (ngườiviết) đốivớisựvật, sựviệcđượcnóiđếntrongcâu. Vídụ, trongcâu “Mùađông, giữangàymùa, làngquêtoànmàuvàng.” (Tô Hoài), trạngngữ (in đậm) đượcthêmvàođểnêurõbốicảnh (thờigian) củađặcđiểm (toànmàuvàng) màtácgiảmiêutả ở vịngữ.