Alkapton niệu là một rối loạn chuyển hoá bẩm sinh do khiếm khuyết trong một enzyme tham gia vào con đường phân giải aminoacid Tirozina.

13/32

Alkapton niệulàmột rốiloạnchuyển hoábẩm sinh do khiếm khuyết trongmột enzymetham gia vàoconđườngphângiảiaminoacidTirozina.Ngườiđồnghợptửvềalleleđộtbiếnkhôngthểtạoraenzyme có chức năng bình thường và cơ chất của enzyme -acid homogentizic bị tích luỹ nhiều trong cơ thể, gây ra các triệu chứng bệnh như sỏi thận, sỏi tuyến tiền liệt, nước tiểu sậm màu,… Năm 1996, các nhà khoa họcởTâyBanNhađãnhânbảnvàgiảitrìnhtựbộgenemãhoáenzymebìnhthườngvàcácalleleđộtbiến. Dưới đây là trình tự kiểu dại một phần của gene mã hóa protein với trình amino acid ở bên dưới

5’...TTG ATACCCATTGCC...3’...LeucineIsoleucineProlineIsoleucineAlanine...

Dướiđâylà trìnhtựtương ứngcủamộttrongcácalleleđột biến.

5’...TTGATATCCATTGCC...3’

Cácnhậnđịnh sauđây đúnghaysai? Biếtrằng bộ3 cótrìnhtự 5’UCC3’mãhoácho serine.

(I). Đây là dạng đột biến điểm loại thay thế cặp G - C bằng A –T do trình tự nucleotide ở cặp base số 7 (từ trái sang) bị thay đổi từ C thành T.

(II). Chuỗiaminoacidtạoracótrìnhtự:Leu-Ile-Ser-Ile-Ala.

(III). Độtbiến nàykhôngảnh hưởngđến chứcnăngbình thườngcủaenzym.

(IV). Trênthựctế, nhiềuđột biến điểm xuấthiện tại vị tríchứacặp bazơG-C.

Iđúng,IIsai,IIIđúng, IV đúng.

Iđúng,IIđúng,IIIsai, IV đúng.

Iđúng,IIđúng,III sai,IVsai.

Iđúng,IIđúng,IIIđúng, IV đúng.

Giải thích

Đáp án: B

I đúng, đây là dạng đột biến điểm loại thay thế cặp G-C bằng A-T do trình tự nucleotide ở cặp base số 7 (từ trái sang) bị thay đổi từ C thành T.

II đúng, codon mới xuất hiện trên RNA là UCC mã hoá cho aminoacid Serine. Do đó trình tự

aminoacid của alen đột biến là: Leucine Isoleucine Proline Isoleucine Alanine.

III sai. Đột biến ảnh hưởng đến hoạt động của enzyme bởi vì nó ảnh hưởng đến cấu trúc bình thường của prôtêin (tương tác giữa các aminoacid kị nước giúp tạo nên cấu trúc bậc ba bình thường, còn aminoacid bị thay thế thì không thể)

IV đúng. Hầu hết base nitrogen trong bộ gene bị metyl hoá là Citozin (C) tạo thành 5- metylcitozin. Khi bị khử amin hoá hoặc đột biến, 5-metylcitozin tạo thành Thymine (T). Đây là base bình thường và chúng sẽ không bị loại bỏ bởi các cơ chế sửa chữa DNA.

- Sự thay đổi ở các bazơ nitơ khác đều tạo ra nucleotide bất thường và hầu hết được sửa chữa, do vậy đa số đột biến điểm xuất hiện tại cặp G - C.