(4,0 điểm) Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá bài thơ sau: Gửi mẹ (Lưu Quang Vũ) Trên đời chẳng ai lo cho ta bằng mẹ Cũng chẳng ai ta làm khổ nhiều như mẹ của ta Mẹ ơ

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn thuyết minh

- Học sinh biết tạo lập một bài văn thuyết minh đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. 

b. Xác định đúng vấn đề cần thuyết minh

Phân tích, đánh giá chủ đề bài thơ Gửi mẹ.

c. Triển khai vấn đề nghị luận

- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

a. Mở bài: Nêu vấn đề cần nghị luận (Có thể giới thiệu tác giả, tác phẩm, cảm nhận khái quát bài thơ).

b. Thân bài: Phân tích bài thơ

- Đề tài: người mẹ

- Cảm xúc chủ đạo: Nỗi nhớ, lòng biết ơn của nhân vật trữ tình – tác giả dành cho mẹ.

- Thể thơ: tự do, linh hoạt về gieo vần, ngắt nhịp phù hợp diễn tả mạch cảm xúc tha thiết của nhân vật trữ tình.

- Hình tượng người mẹ: tảo tần, đảm đang , mạnh mẽ, bao dung.

- Kết cấu bài thơ: các câu thơ, hình ảnh thơ hiện lên theo mạch cảm xúc của chủ thể trữ tình:

+ Khổ 1: Nỗi niềm ân hận của con khi đã làm mẹ buồn phiền (dẫn và phân tích thơ; chú ý lời bộc bạch, niềm hối hận chân thành của con)

+ Khổ 2: Những ước muốn của con được bù đắp, báo hiếu, chăm sóc mẹ (dẫn và phân tích thơ; chú ý điệp từ “Ước”, nghệ thuật đối lập xuống bể - lên ngàn thể hiện tấm lòng hiếu thảo của con.)

+ Khổ 3: Sự thấu hiểu của con về đức hi sinh, tảo tần của mẹ (dẫn và phân tích thơ; chú ý hình ảnh mẹ hiện lên ở nhiều vai trò lĩnh vực, nhiều thời điểm, nghệ thuật liệt kê... thể hiện sự thấu hiểu, ngưỡng mộ của con.)

+ Khổ 4: Nỗi nhớ thương của con khi ở chiến trường (Chú ý câu hỏi: “Mẹ nghỉ chưa hay đã thức rồi?” chất chứa bao nỗi nhớ thương, lo âu của con).

+ Khổ 5: Ngợi ca vẻ đẹp kiên cường, mạnh mẽ, bao dung của mẹ (dẫn và phân tích thơ; chú ý cảm nhận đôi mắt hiền của mẹ vừa tin yêu, vừa dịu dàng, vừa mạnh mẽ đập tan mọi giả dối, bạo tàn, thù hận.)

+ Khổ 6: Tâm nguyện tiếp nối con đường mẹ đã đi của con (dẫn và phân tích thơ, chú ý hình ảnh ẩn dụ: cuộc đời là con đường dài rộng, là đèo dốc chông gai nhưng con sẽ mạnh mẽ tiến bước vì con được kế thừa sức mạnh, bản lĩnh, ý chí của mẹ. Câu thơ cảm thán, lời thơ khẳng định càng thể hiện quyết tâm của con.)

c. Kết bài: Khái quát lại tác phẩm, rút ra thông điệp/ý nghĩa bài thơ đối với người đọc và với chính bản thân.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.           

- Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.