(4,0 điểm) CHÂN QUÊ (Nguyễn Bính) Hôm qua em đi tỉnh về, Đợi em ở mãi con đê đầu làng. Khăn nhung, quần lĩnh rộn ràng. Áo cài khuy bấm, em làm khổ tôi! Nào đâu cái yếm lụa sồi? Cái dây lưng

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

-Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. 

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Tình cảm của chàng trai đối với quê hương trong bài thơ Chân quê.

c Triển khai vấn đề nghị luận

- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

1. Mở bài

- Giới thiệu ngắn về nhà thơ Nguyễn Bính – một gương mặt tiêu biểu của phong trào Thơ mới, nổi bật với phong cách mộc mạc, dân gian, thấm đẫm hồn quê.

- Giới thiệu bài thơ "Chân quê" – bài thơ thể hiện nỗi niềm yêu thương, trân trọng vẻ đẹp quê mùa, mộc mạc.

- Nêu vấn đề nghị luận: Tình cảm đối với quê hương của chàng trai được thể hiện sâu sắc, chân thành và đầy tinh tế qua hình ảnh người con gái và nỗi tiếc nuối trước sự đổi thay.

2. Thân bài

- Khái quát nội dung bài thơ

+ Chàng trai kể lại cảm xúc khi người con gái quê lên tỉnh rồi trở về trong dáng vẻ khác biệt: hiện đại, thành thị, lạ lẫm.

+ Qua đó, bộc lộ tâm trạng: ngỡ ngàng, tiếc nuối, lo lắng và thiết tha giữ gìn nét đẹp quê mùa của người con gái và cũng là của quê hương.

- Tình cảm với quê hương thể hiện qua sự yêu quý vẻ đẹp chân quê

+ Hình ảnh so sánh:

→ “Nào đâu cái yếm lụa sồi... cái quần nái đen?” → cho thấy sự nuối tiếc, trân trọng cái giản dị, mộc mạc.

→ “Cái khăn mỏ quạ, cái áo tứ thân” là biểu tượng của văn hóa làng quê Bắc Bộ truyền thống.

+ Tình cảm ấy được thể hiện đầy dịu dàng, không trách móc, mà chỉ là lời van xin nhẹ nhàng, đầy tha thiết:

→ “Van em! Em hãy giữ nguyên quê mùa...”

+ Yêu quê hương không chỉ là yêu cảnh vật mà còn là yêu con người, yêu những giá trị văn hóa dân gian bình dị.

- Tình cảm với quê hương thể hiện qua sự lo lắng trước sự đổi thay

+ Sự thay đổi trong trang phục người con gái là biểu tượng cho sự mai một bản sắc quê hương khi tiếp xúc với văn minh đô thị.

+ Câu thơ kết:

→ “Hôm qua em đi tỉnh về, / Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều” → vừa là lời nhận xét, vừa là nỗi buồn tiếc nuối.

→ “Hương đồng gió nội” là hình ảnh thơ mộng của làng quê, giờ đây đã phai nhạt → nỗi lo của chàng trai cũng là nỗi lo chung cho sự mất dần bản sắc truyền thống.

- Giọng điệu và ngôn ngữ góp phần thể hiện tình cảm chân thành

+ Ngôn ngữ mộc mạc, giản dị, đậm chất dân gian → phù hợp với chủ đề quê hương.

+ Giọng điệu tâm tình, gần gũi như lời thủ thỉ của một người con quê hương yêu tha thiết mái làng, nếp sống.

+ Câu thơ sáu tám truyền thống, nhịp nhàng, nhẹ nhàng càng làm nổi bật chất “chân quê” trong tâm hồn người viết.

3. Kết bài

- Khẳng định: Qua bài thơ "Chân quê", chàng trai thể hiện một tình cảm sâu nặng, chân thành với quê hương – yêu vẻ đẹp truyền thống, lo lắng trước sự đổi thay, và tha thiết giữ gìn hồn quê.

- Liên hệ: Bài thơ là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay biết trân trọng và giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương trong thời đại đổi thay.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.           

-Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.