Giải SBT Khoa học tự nhiên 9 CTST Bài 41: Cấu trúc nhiễm sắc thể và đột biến nhiễm sắc thể có đáp án

Từ nào sau đây là đúng khi nói về nhiễm sắc thể?

A. Nucleosome.

B. Histone.

C. Chromosome.

D. Proteasome.

Loại protein nào sau đây tham gia cấu tạo nên nhiễm sắc thể ở sinh vật nhân thực?

A. Histone.

B. Glucagon.

C. Papain.

D. ATPase.

Hình ảnh sau đây mô tả bộ nhiễm sắc thể ở loài nào và cá thể đó thuộc giới tính nào?

A. Gà, giới đực.

B. Đậu hà lan, giới cái.

C. Châu chấu, giới cái.

D. Ruồi giấm, giới đực.

Bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội (2n) ở người có

A. 46 nhiễm sắc thể.

B. 23 nhiễm sắc thể.

C. 69 nhiễm sắc thể.

D. 92 nhiễm sắc thể.

Chú thích nào là vị trí liên kết giữa nhiễm sắc thể với thoi phân bào?

A. (1).

B. (2).

C. (3).

D. (4).

Những chú thích nào là vị trí chứa các gene trên nhiễm sắc thể?

A. (1), (2).

B. (1), (3).

C. (3), (4).

D. (1), (4).

Nhiễm sắc thể trên có hình dạng gì?

A. Hình que.

B. Hình hạt.

C. Hình chữ V.

D. Hình vòng.

Phát biểu nào sau đây là đúng khi nói về cặp nhiễm sắc thể tương đồng?

A. Mỗi cặp nhiễm sắc thể tương đồng gồm hai nhiễm sắc thể giống nhau về hình thái và kích thước, có nguồn gốc từ bố hoặc từ mẹ.

B. Mỗi cặp nhiễm sắc thể tương đồng gồm hai nhiễm sắc thể khác nhau về hình thái và kích thước, trong đó, một nhiễm sắc thể có nguồn gốc từ bố, một nhiễm sắc thể có nguồn gốc từ mẹ.

C. Mỗi cặp nhiễm sắc thể tương đồng gồm hai nhiễm sắc thể khác nhau về hình thái và kích thước, có nguồn gốc từ bố hoặc từ mẹ.

D. Mỗi cặp nhiễm sắc thể tương đồng gồm hai nhiễm sắc thể giống nhau về hình thái và kích thước, trong đó, một nhiễm sắc thể có nguồn gốc từ bố, một nhiễm sắc thể có nguồn gốc từ mẹ.

Hình bên mô tả bộ nhiễm sắc thể ở loài sinh vật nào sau đây?

A. Châu chấu.

B. Tinh tinh.

C. Người.

D. Gà.

Dạng đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể nào sau đây có thể làm tăng chiều dài của nhiễm sắc thể?

A. Đảo đoạn nhiễm sắc thể.

B. Chuyển đoạn trên một nhiễm sắc thể.

C. Mất đoạn nhiễm sắc thể.

D. Lặp đoạn nhiễm sắc thể.

Kí hiệu nào sau đây là của bộ nhiễm sắc thể đa bội?

A. 2n + 1.

B. 2n + 2 + 2.

С. 3n.

D. 2n - 2.

Cho các phát biểu sau đây:

(1) Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể làm thay đổi hình dạng, cấu trúc nhiễm sắc thể nhưng không làm thay đổi trình tự phân bố các gene trên nhiễm sắc thể.

(2) Ở người, đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể có thể gây sảy thai.

(3) Đột biến nhiễm sắc thể có thể gây mất cân bằng hệ gene ở sinh vật.

(4) Ở người, đột biến nhiễm sắc thể có thể gây các hội chứng như Down, máu khó đông, Turner,...

Trong các phát biểu trên, có bao nhiêu phát biểu đúng khi nói về hậu quả của đột biến nhiễm sắc thể?

A. 1.

B. 2.

С. 3.

D. 4.

Các nhận định trong bảng dưới đây là Đúng (Đ) hay Sai (S)?

Nối tên của dạng đột biến nhiễm sắc thể với đặc điểm tương ứng.

Xét hai nhiễm sắc thể của một loài gồm các đoạn theo trật tự sau: ABCDEFGHIK và LMNOPQ. Do đột biến cấu trúc của nhiễm sắc thể đã bị thay đổi theo các trường hợp sau:

(1) ABCDFGHIK.                     (2) LMNNNOPQ.

(3) ABCGFEDHIK.                   (4) ABCDEFGH và IKLMNOPQ.

Hãy xác định dạng đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể trong các trường hợp trên.

Ở một loài thực vật, bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội 2n = 24 và hàm lượng DNA trong nhân tế bào là 6 pg (picogram). Bảng bên dưới mô tả kết quả phân tích di truyền ở các giống đột biến nhiễm sắc thể khác nhau ở loài này.

a) Dự đoán dạng đột biến nhiễm sắc thể ở các giống thực vật trên. Giải thích.

b) Cho biết đặc điểm của giống đột biến B. Trong thực tiễn, dạng đột biến ở giống B được ứng dụng để làm gì?

Một bạn học sinh đưa ra kết luận rằng: “Ở người, việc sinh ra con mắc hội chứng Turner chủ yếu là do người mẹ chứ ít khi do người bố vì hội chứng này chỉ xuất hiện ở nữ giới”. Em hãy cho biết ý kiến trên là đúng hay sai? Giải thích.

Quan sát hình sau và trả lời câu hỏi.

a) Đơn vị cấu trúc của nhiễm sắc thể là chú thích nào? Mô tả cấu tạo của chú thích đó.

b) Cho biết tên gọi của chú thích số (2). Cấu trúc này có thể được quan sát rõ nhất vào thời điểm nào? Giải thích.

c) Mô tả sự sắp xếp của các gene a, b, d, e.

Đọc đoạn thông tin sau và trả lời câu hỏi.

Hội chứng Down do bác sĩ Langdon Down lần đầu tiên mô tả tình trạng bệnh năm 1887. Đến năm 1957 nguyên nhân bệnh được phát hiện là do thừa một nhiễm sắc thể số 21 trong bộ gene, còn gọi là thể ba nhiễm 21 (hoặc trisomy 21). Đây là trường hợp bất thường nhiễm sắc thể gặp phổ biến nhất. Khoảng 95% trường hợp xảy ra do thừa một nhiễm sắc thể 21; 3 - 4% do chuyển đoạn không cân bằng liên quan đến nhánh dài của nhiễm sắc thể 13, 14, 15 (đa số trường hợp là nhiễm sắc thể 14) và nhánh dài của nhiễm sắc thể 21 hoặc giữa nhiễm sắc thể 21 và 22. Khoảng từ 1 - 2% trường hợp Down ở dạng khảm với sự có mặt của hai dòng tế bào, một dòng bình thường và một dòng thừa một nhiễm sắc thể 21. Khoảng 90 - 95% trường hợp trisomy 21 có nhiễm sắc thể 21 thừa được nhận từ mẹ và có sự liên quan chặt chẽ giữa sự gia tăng tuổi mẹ với nguy cơ sinh con bị trisomy 21. Ở những người mẹ dưới 30 tuổi nguy cơ sinh con bị thể tam nhiễm 21 là 1/1 000; ở những bà mẹ trong độ tuổi 35, nguy cơ này là 1/400, ở những bà mẹ 40 tuổi là 1/100 và ở những bà mẹ 45 tuổi là 1/50. Hình bên dưới mô tả cơ chế phát sinh của ba trường hợp mắc hội chứng Down.

a) Hình (a): chuyển đoạn nhiễm sắc thể; Hình (b): trisomy 21; Hình (c): Down ở thể khảm.

b) Hợp tử số 3 (mang hai nhiễm sắc thể 21 và một đoạn nhiễm sắc thể 21 ở nhiễm sắc thể 14) sẽ phát triển thành cơ thể có hội chứng Down (5%). Cơ thể được tạo ra từ giao tử của thể đột biến (mang một nhiễm sắc thể 21 và một nhiễm sắc thể 14 có một đoạn nhiễm sắc thể 21) với giao tử bình thường (có một nhiễm sắc thể 21 và một nhiễm sắc thể 14).

c) Khi mẹ càng lớn tuổi thì sức khỏe cũng như chất lượng trứng không được đảm bảo → hoạt động phân chia các nhiễm sắc thể trong quá trình phân chia tế bào để tạo trứng sẽ càng dễ xảy ra sai sót, do đó, nguy cơ sinh con mắc hội chứng Down tăng lên theo tuổi của người mẹ.

Hãy tìm hiểu một số hội chứng di truyền ở người do đột biến nhiễm sắc thể gây ra theo gợi ý trong bảng sau.