Giải SBT Hoá học 10 Bài 9. Ôn tập chương 2 có đáp án

a) Số đơn bị điện tích hạt nhân = số proton = số electron = 16.

Số khối = 32 và số neutron = 32 – 16 = 16.

b) Cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴, ô số 16, chu kì 3, nhóm VIA.

c) Nguyên tố X là phi kim, do có 6 electron lớp ngoài cùng, dễ thu thêm electron để có cấu hình electron bão hòa theo quy tắc octet.

d) Hóa trị cao nhất của X với oxygen là VI, công thưc XO₃ và là acidic oxide. Công thức hydroxide tương ứng H₂XO₄ và là acid.

a) Vị trí trong bảng tuần hoàn:

Z = 15 ở ô số 15, chu kì 3, nhóm VA.

Z = 62 ở ô số 62, chu kì 6, nhóm IIIB.

b) Cấu hình electron:

Z = 15 ~ [₁₀Ne]s²3p³ và là nguyên tố p.

Z = 62 ~ [₅₄Xe]4f⁶6s² và là nguyên tố f.

c) Công thức hợp chất:

Z = 15: oxide cao nhất X₂O₅; hydroxide H₃XO₄.

Z = 62: oxide cao nhất X₂O₃; hydroxide X(OH)₃

d) Tính chất:

Z = 15: Phi kim trung bình; X₂O₅ acidic oxide; H₃XO₄ acid trung bình.

Z = 62: kim loại chuyển tiếp; X₂O₃ basic oxide; X(OH)₃ base.

a) Li và F nằm trong cùng chu kì 2. Trong chu kì, khi điện tích hạt nhân tăng (số electron lớp ngoài cùng tăng), lực hút giữa hạt nhân với electron ngoài cùng tăng dẫn đến bán kính nguyên tử giảm. Bán kính nguyên tử Li > F.

b) Li → Li⁺ + e

Khi một nguyên tử Li nhường 1 electron để tạo thành ion dương, các electron còn lại bị hút mạnh hơn về phía hạt nhân làm cho bán kính ion giảm. Ở ion Li⁺, sự giảm bán kính là đặc biệt lớn khi cả lớp electron ngoài cùng bị mất đi (khi đó lớp electron thứ nhất, lớp K trở thành lớp ngoài cùng).

Bán kính cation luôn nhỏ hơn bán kính của nguyên tử tương ứng:  

c) O + 2e → O^2-

Khi nguyên tử O nhận thêm electron để tạo thành anion, điện tích dương của hạt nhân không đổi, điện tích âm tăng nên electron bị hút vào hạt nhân yếu hơn, ngoài ra electron được nhận thêm làm tăng tương tác đẩy electron – electron, làm cho kích thước nguyên tử tăng lên.

Bán kính anion luôn lớn hơn bán kính của nguyên tử tương ứng:

d) Hai ion N^3- và F^- của hai nguyên tố ở cùng chu kì 2. Sự giảm bán kính ion của các nguyên tố trong chu kì còn mạnh hơn sự giảm bán kính nguyên tử, là do các ion đều có cùng số electron lớp ngoài cùng, điện tích hạt nhân tăng lên sẽ tương tác với cùng một số electron làm co kích thước dần.

Bán kính ion: N^3- > F^-

a) Gọi số hiệu nguyên tử của các nguyên tố X, Y, Z lần lượt là P₁, P₂, P₃.

Trong đó P₁ < P₂ < P₃. Ta có: P₁ + P₂ + P₃ = 39       (I)

Và P₂ =    $\frac{P_1+P_3}{2}$   (III)

Giải hệ (I) và (II), ta được: P₂ = 13

Y là nhôm (Al).

Cấu hình electron của Y: 1s²2s²2p⁶3s²2p¹.

Ta có P₁ < 13 < P₃ và X, Y, Z thuộc cùng một chu kì nên P₁ ≥ 11

⇒ P₁ = 11 hoặc P₁ = 12.

Khi P₁ = 11 thì X là Na (sodium) không phù hợp vì Na tác dụng với nước ngay ở điều kiện thường.

Vậy X là Mg (magnesium), có P₁ = 12 và cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶3s².

⇒ P₃ = 14 và Z là Si (silicon), có cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶3s²3p².

b) Trong một chu kì, theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân, độ âm điện của các nguyên tố tăng dần, bán kính nguyên tử giảm dần:

- Độ âm điện: Mg < Al < Si.

- Bán kính nguyên tử: Mg > Al > Si

c) Tính base: Mg(OH)₂ > Al(OH)₃ > H₂SiO₃.H₂O

Mg(OH)₂ là một base yếu, Al(OH)₃ là hydroxide lưỡng lưỡng tính và H₂SiO₃.H₂O là một acid yếu.

a) Gọi số mol Na, Al lần lượt là x và y.

Số mol H₂ = $\frac{PV}{RT}=\frac{1,3367}{0,082.298}=0,0547\left(mol\right)$ .

Theo phương trình hóa học: 1 mol Na giải phóng 0,5 mol H₂

1 mol Al giải phóng 1,5 mol H₂.

⇒ 0,5x + 1,5y = 0,0547                       (I)

Theo bài ra ta có: 23x + 27y = 1,0       (II)

Giải hệ (I) và (II), ta được: x = 0,0011, y = 0,0361.

Khối lượng Al là: Na₂O và Al₂O₃; hydroxide tương ứng: NaOH và Al(OH)₃.

c) Na₂O là basic oxide mạnh, còn Al₂O₃ là oxide lưỡng tính.

NaOH là base mạnh còn Al(OH)₃ là hydroxide lưỡng tính.

So sánh tính base: Na₂O > Al₂O₃ và NaOH > Al(OH)₃.

a) Hợp chất khí của R với hydrogen có dạng RH₃.

Ta có: $\frac{R}{3}=\frac{91,18}{8,82}$  ⇒ R = 31. R là P (phosphorus)

Vị trí trong bảng tuần hoàn của R: ô số 15, chu kì 3, nhóm VA.

b) Cấu hình electron của R: 1s²2s²2p⁶3s²3p³

c) - Tính chất đơn chất: nguyên tố P là phi kim trung bình:

+ Phản ứng với oxygen tạo oxide.

+ Phản ứng với chlorine tạo phosphorus chloride.

+ Phản ứng với kim loại tạo phosphide.

- Tính chất hợp chất: P₂O₅ là acidic oxide phản ứng với nước tạo hydroxide tương ứng H₃PO₄ là acid.

Số mol H₂ = 0,025 mol; số mol Na₂SO₄ là 0,009 mol và 0,0105 mol.

Kí hiệu hai kim loại kiềm kế tiếp là M, có nguyên tử khối trung bình là

Ba + 2H₂O → Ba(OH)₂ + H₂

2M + 2H₂O → 2MOH + H₂

Ba(OH)₂ + Na₂SO₄ → BaSO₄ + 2NaOH (số mol Ba²⁺ = số mol )

Khi thêm 0,009 mol Na₂SO₄, Ba²⁺ dư: số mol Ba = số mol Ba²⁺ > 0,009 mol

Khi thêm 0,0105 mol Na₂SO₄, dư: số mol Ba²⁺ < 0,0105 mol.

Coi số mol Ba và M lần lượt là x và y.

Ta có: 137x + $\overline{M}$y = 2,3            (I)

Và      x + 0,5y = 0,025              (II)

Với 0,009 < x < 0,0105 ⇒ 0,019 < y < 0,032

Ghép (I) và (II), ta được: (68,5 - )y = 1,125 hay y =$\frac{1,125}{68,5-\overline{M}}$

0,019 < $\frac{1,125}{68,5-\overline{M}}$ < 0,032 ⇒ 26,92 < $\overline{M}$ < 36,79

⇒ Hai kim loại kiềm thỏa mãn đề bài là sodium (23) và potassium (39)