Xét về mặt tiến hóa chủng loại tâm lý, ý thức giai đoạn nẩy sinh và phát triển đầu tiên là

Từ sinh vật chưa có cảm giác phát triển thành sinh vật có cảm giác

Từ vật chất vô cơ thành vật chất hữu cơ

Từ vật chất hữu cơ thành vật chất vô cơ

Từ động vật cao cấp không có ý thức ,thành chủ thể có ý thức